मकर संक्रांतीच्या दिवशी काळ्या रंगाचे कपडे का परिधान केले जातात. इतरवेळी अशुभ मानला जाणारा काळा रंग संक्रांतीच्या दिवशी आवडीने परिधान का केला जातो. चला तर मग जाणून घेऊया काळ्या रंगाचे विशेष महत्व…

मकर संक्रांतीला काळ्या रंगाचे कपडे का घालतात?

मकर संक्रांतीला काळे कपडे घालतात कारण हा दिवस हिवाळ्यातील सर्वात थंड दिवस असतो आणि काळा रंग उष्णता शोषून घेतो, ज्यामुळे थंडीपासून संरक्षण मिळते. तसेच या दिवशी रात्र मोठी असते आणि काळ्या रंगाने रात्रीला निरोप दिला जातो, हा सण नवीन सुरुवात आणि सकारात्मक बदलांचा प्रतीक असल्याने काळा रंग या दिवशी शुभ मानला जातो.  काळे कपडे नकारात्मक ऊर्जा शोषून घेतात आणि आध्यात्मिक शुद्धता देतात, असे मानले जाते. त्यामुळे हा रंग सांस्कृतिकदृष्ट्या महत्त्वाचा आहे. 

उष्णता शोषण

मकर संक्रांती हिवाळ्याच्या दिवसात येते, जेव्हा थंडी जास्त असते. काळा रंग इतर रंगांच्या तुलनेत उष्णता जास्त शोषून घेतो, ज्यामुळे शरीर उबदार राहण्यास मदत होते. मकर संक्रांती हिवाळ्यात येते, म्हणून हा रंग फायदेशीर ठरतो.

नवीन सुरुवात

मकर संक्रांतीपासून दिवस मोठा आणि रात्र लहान होऊ लागते. काळ्या रंगाने मोठ्या रात्रीला निरोप देऊन नवीन, तेजस्वी दिवसाचे स्वागत केले जाते. या दिवसापासून सूर्य उत्तरेकडे सरकतो, दिवस मोठा आणि रात्र लहान होऊ लागते. काळा रंग रात्रीचे प्रतीक मानला जातो, जो आता संपून दिवस सुरू होत आहे, असे दर्शवण्यासाठी काळे कपडे घातले जातात. 

संस्कृती आणि परंपरा

अनेक ठिकाणी काळा रंग अशुभ मानला जात असला तरी, संक्रांतीच्या दिवशी तो शुभ मानला जातो आणि सुवासिनी हळदीकुंकू करताना काळ्या रंगाच्या साड्या व हलव्याचे दागिने घालतात. नव्याने लग्न झालेल्या स्त्रिया पहिल्या संक्रांतीला काळी साडी नेसतात आणि ती भेट म्हणूनही दिली जाते, असे काही स्त्रियांच्या परंपरांमध्ये आहे. मकर संक्रांतीच्या हळदीकुंकू कार्यक्रमात काळ्या रंगाच्या साड्या आणि हलव्याचे दागिने घालणे ही एक प्रचलित प्रथा आहे.

सूर्याची ऊर्जा

या दिवशी सूर्य मकर राशीत प्रवेश करतो. काळा रंग दिवसाच्या तीव्र सौर ऊर्जेचे शोषण करतो असेही मानले जाते. हा दिवस सूर्याच्या संक्रमणाचा (उत्तरायण) दिवस असतो. काळा रंग सूर्याच्या तीव्र ऊर्जेचे शोषण करतो, ज्यामुळे सकारात्मक ऊर्जा मिळते आणि नवीन वर्षाची सुरुवात होते.

मकर संक्रांतीचे महत्त्व

मकर संक्रांत या दिवशी सूर्य मकर राशीत प्रवेश करतो, ज्याला ‘उत्तरायण’ म्हणतात. यामुळे दिवस मोठा होतो आणि थंडी कमी होऊ लागते. शेती आणि कापणीच्या हंगामाच्या समाप्तीचे प्रतीक म्हणून हा सण साजरा होतो. तसेच, नवीन वर्षाची सुरुवात होते. या दिवशी ‘तीळ-गुळ घ्या आणि गोड बोला’ या म्हणीनुसार तीळ आणि गुळाची देवाणघेवाण केली जाते, जे नातेसंबंधातील गोडवा दर्शवते. नवीन कपडे घालणे आणि दानधर्म करणे, तसेच पतंग उडवणे यांसारख्या परंपराही या सणाचा भाग आहेत.

(टीप : वरील सर्व बाबी MP मराठी Breaking  केवळ माहिती म्हणून वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवत आहे. यातून MP मराठी Breaking  कोणताही दावा करत नाही.)