पंढरपूरची वारी ही महाराष्ट्रातील एक अत्यंत लोकप्रिय आणि धार्मिक परंपरा आहे, जी वारकरी संप्रदायाने सुरू केली आहे. ही वारी आषाढी आणि कार्तिकी या दोन प्रमुख वेळी होते. या वारीत, वारकरी पंढरपूर येथे विठ्ठलाच्या दर्शनासाठी पायी प्रवास करतात. वारी म्हणजे पंढरपूरची वार्षिक तीर्थयात्रा आहे. चला तर जाणून घेऊ वारीबद्दलची सविस्तर माहिती..
वारी का सुरू झाली?
वारी म्हणजे वारकरी संप्रदायाच्या भक्तांची पंढरपूरला चालणाऱ्या पायी यात्रा होय. या वारीची सुरुवात अनेक वर्षांपूर्वी झाली, असे मानले जाते. अनेक कथा आणि परंपरा या वारीशी संबंधित आहेत, ज्यात संत ज्ञानेश्वर, तुकाराम आणि विठ्ठलपंत यांच्या नावाचा उल्लेख आहे. पंढरपूरची वारी सुरू होण्यामागे अनेक ऐतिहासिक आणि धार्मिक कारणे आहेत. वारीची परंपरा साधारणतः 800 वर्षांपेक्षा जास्त काळापासून आहे. या बद्दल अनेक कथा सांगितल्या गेल्या आहेत. एका आख्यायिकेनुसार संत ज्ञानेश्वरांचे वडील विठ्ठलपंत यांनी आषाढ आणि कार्तिक महिन्यात पंढरपूरला जाण्यासाठी वारी सुरू केली. संत ज्ञानेश्वर, तुकाराम, नामदेव आणि अनेक वारकरी संतांनी या वारीला प्रोत्साहन दिले. त्यांच्या शिकवणी आणि भक्तीने लोकांना वारीत सहभागी होण्यास प्रवृत्त केले. तुकाराम यांचे चिरंजीव नारायण महाराजांनी 1685 मध्ये पादुका (संत पादुका) घेऊन वारी करण्याची परंपरा सुरू केली.
वारी कधी सुरू झाली?
वारीची परंपरा 13 व्या शतकात सुरू झाली, असे मानले जाते. एका सिद्धांतानुसार, संत ज्ञानेश्वरांचे वडील विठ्ठलपंत यांनी आषाढ आणि कार्तिक या हिंदू महिन्यांत पंढरपूरला जाण्यासाठी वारी सुरू केली होती. आषाढी आणि कार्तिकी या दोन विशेष तिथींवर वारी केली जाते. या दिवशी विठ्ठलाची विशेष पूजा आणि प्रार्थना केली जाते. ‘ज्ञानेश्वर, नामदेव, तुकाराम अशा सकल संतांनी वारी केली आहे. त्यामुळे ही परंपरा कित्येकवर्षे चालत आली आहे. आणि ती अखंडित आहे कारण ही सामूहिक उपासना पद्धत आहे, याच सामूहिक एकात्मतेच्या भावनेतून ही वारी सुरू झालेली आहे. ज्यात एकी आहे, त्यात भाईचारा आहे, त्यात आनंद आहे, भक्ती आहे, प्रेम आहे आणि विशेष म्हणजे पांडुरंगाला भेटायची आस आहे.’
वारी का केली जाते?
वारी म्हणजे विठ्ठलाची भक्ती आणि प्रेम व्यक्त करण्याचा एक मार्ग आहे. वारीमध्ये अनेक लोक एकत्र येतात आणि एकत्र प्रवास करतात, ज्यामुळे सामुदायिक भक्तीची भावना वाढते. वारीच्या माध्यमातून लोक विठ्ठलाची प्रार्थना करतात, कीर्तन आणि भजनाद्वारे त्याची स्तुती करतात आणि भक्ती व्यक्त करतात. वारीमध्ये लाखो लोक एकत्र येतात, ज्यामुळे एक सामुदायिक भावना आणि बंध निर्माण होतो. वारी एक मोठी धार्मिक परंपरा आहे, जी विठ्ठल भक्तांसाठी खूप महत्त्वाची आहे.
(टीप : वरील सर्व माहिती उपलब्ध स्त्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल MP मराठी Breaking कोणताही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही.)
