भारत आणि अमेरिकेत दुधावरील व्यापार कराराची चर्चा सुरू झाल्यापासून, मांसाहारी दूध (नॉन वेज दूध) या शब्दावरून बराच गोंधळ उडाला आहे. गेल्या काही लेखांमध्ये, आम्ही तुम्हाला मांसाहारी दूध म्हणजे काय आणि त्या गुरांना काय दिले जाते हे सांगितले आहे. आज आम्ही तुम्हाला मांसाहारी आणि शाकाहारी दूध कसे ओळखायचे ते सांगणार आहोत. आपण वापरत असलेले दूध व्हेज आहे की नॉनव्हेज आहे हे कसे कळेल, चला जाणून घेऊया.
गायींना मांसाहारी चारा का दिला जातो?
अमेरिका, युरोप, ब्राझील, थायलंड, ऑस्ट्रेलिया, फिलीपिन्स, जर्मनी, जपान सारख्या अनेक देशांमध्ये गायींना मांसाहारी चारा दिला जातो. गायींना मृत प्राण्यांची हाडे किंवा मांस किंवा रक्तातील पदार्थ दिले जातात. याशिवाय, त्यांना माशांची पावडर देखील दिली जाते, ज्यामुळे ओमेगा फॅटी अॅसिड आणि प्रथिने वाढतात. याशिवाय, त्यांना कॅलरी पूरक म्हणून डुक्कर आणि गायीची चरबी देखील दिली जाते. यामुळे गायींची दूध उत्पादन क्षमता वाढते.
भारतातील परिस्थिती काय आहे
आजही भारतात लोक गायींना हिरवा चारा, सुका चारा, मका, गहू, कोंडा यासारख्या फक्त शाकाहारी पदार्थच देतात. काही मोठे डेअरी फार्म आता परदेशी तंत्रांचा वापर करत आहेत, परंतु ते मांसापासून बनवलेला चारा वापरत नाहीत. भारतात उपलब्ध असलेल्या पॅकेट दुधावर असे लिहिलेले असते की ते १००% शाकाहारी आहारातून, किंवा गोठ्यातून किंवा सेंद्रिय पदार्थांपासून तयार केले जाते. याचा अर्थ असा की दूध देणाऱ्या गायीला मांस किंवा कोणत्याही प्राण्यांच्या आहारातून बनवलेले अन्न दिले जात नाही.
भारत आणि अमेरिकेतील दुधाबाबत व्यापारी अडथळा काय आहे?
अमेरिकेत गायींना मांसाहारी अन्न दिल्यामुळे, भारताचे म्हणणे आहे की दुग्धजन्य पदार्थांच्या आयातीला मान्यता देता येत नाही. हाडे किंवा मांस यांसारख्या गोष्टी खाल्लेल्या गायींपासून मिळवलेले कोणतेही दूध किंवा दुग्धजन्य पदार्थ भारतात प्रवेश करू शकत नाहीत. भारताने धार्मिक आणि सांस्कृतिक दृष्टिकोनातून ही एक अवाजवी रेड लाईन असल्याचे म्हटले आहे. तर अमेरिका म्हणत आहे की भारताच्या मागण्या अनावश्यक व्यापारी अडथळे आहेत.
शाकाहारी किंवा मांसाहारी दूध कसे ओळखावे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या सर्व दुधाच्या पॅकेटवर ‘शुद्ध शाकाहारी’ असे लिहिलेले असते. हे सूचित करते की गायीला फक्त शाकाहारी चारा देण्यात आला आहे.
याशिवाय, कोणत्याही अन्नपदार्थावर हिरवा टॅग असतो, जो दर्शवितो की ते शुद्ध शाकाहारी आहे. जर दुधावर किंवा त्याच्या उत्पादनांवर कोणतेही चिन्ह नसेल तर सावधगिरी बाळगा.
परदेशातून आयात केलेल्या सर्व दुधाच्या उत्पादनांवर ‘rBST फ्री’ किंवा ‘हार्मोन फ्री’ असे लिहिलेले असते. जर ते लिहिले नसेल तर ते मांसाहारी दूध असण्याची शक्यता असते.
जेव्हा तुम्ही बाहेरून दुग्धजन्य पदार्थ किंवा दूध खरेदी करता तेव्हा ब्रँडच्या वेबसाइटवर जा आणि ते गायींना कोणत्या प्रकारचा आहार देत आहेत याची माहिती घ्या.
साधारणपणे, गावातील किंवा स्थानिक डेअरीमधून दूध खरेदी करणे चांगले असते, कारण तेथे गायींना फक्त शुद्ध शाकाहारी चारा खाण्यासाठी दिला जातो.
