आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस स्टार्टअप पर्प्लेक्सिटी एआयने तंत्रज्ञान जगताला आश्चर्यचकित केले आहे. क्रोम अधिकृतपणे विक्रीसाठी उपलब्ध नसले तरी कंपनीचे सीईओ अरविंद श्रीनिवास यांनी गुगल क्रोम खरेदी करण्यासाठी $34.5 अब्जची रोख ऑफर दिली आहे. ही बोली पर्प्लेक्सिटीच्या स्वतःच्या मूल्यांकनापेक्षा ($14 अब्ज) खूपच जास्त आहे. कंपनीचे ध्येय एआय शोध शर्यतीत आपली पकड मजबूत करणे आणि क्रोमच्या अंदाजे 3 अब्ज वापरकर्त्यांपर्यंत थेट प्रवेश मिळवणे आहे.
अरविंद श्रीनिवास कोण आहेत?
अरविंद श्रीनिवास हे पर्प्लेक्सिटी एआयचे सह-संस्थापक आणि सीईओ आहेत. भारतीय वंशाचे श्रीनिवास यांनी आयआयटी मद्रास येथे शिक्षण सुरू केले जिथे त्यांनी २०१७ मध्ये इलेक्ट्रिकल इंजिनिअरिंगमध्ये दुहेरी पदवी पूर्ण केली. त्यानंतर त्यांनी कॅलिफोर्निया विद्यापीठ, बर्कले येथून संगणक शास्त्रात पीएचडी मिळवली.
२०२२ मध्ये त्यांनी अँडी कोनविन्स्की, डेनिस याराट्स आणि जॉनी हो यांच्यासोबत पर्प्लेक्सिटी एआयची स्थापना केली. आतापर्यंत, कंपनीने एनव्हीडिया आणि जपानच्या सॉफ्टबँक सारख्या मोठ्या गुंतवणूकदारांकडून जवळजवळ १ अब्ज डॉलर्स निधी उभारला आहे आणि त्याचे नवीनतम मूल्यांकन १४ अब्ज डॉलर्स इतके आहे.
श्रीनिवास यांची कारकीर्द २०१८ मध्ये ओपनएआय येथे संशोधन इंटर्न म्हणून सुरू झाली. त्यानंतर त्यांनी २०२० ते २०२१ दरम्यान गुगल आणि डीपमाइंडमध्ये समान भूमिकांमध्ये काम केले. पर्प्लेक्सिटी एआय सुरू करण्यापूर्वी, ते पुन्हा एकदा संशोधन शास्त्रज्ञ म्हणून ओपनएआयमध्ये परतले.
गुगलवर वाढता कायदेशीर दबाव
या ऑफरला अमेरिकेत गुगलविरुद्ध सुरू असलेल्या अविश्वास खटल्यांची पार्श्वभूमी देखील आहे. अलिकडेच, अमेरिकेच्या एका न्यायालयाने असा निर्णय दिला की ऑनलाइन सर्चवर गुगलची अन्याय्य मक्तेदारी आहे. अमेरिकेच्या न्याय विभागाने सुचवले की क्रोमची विक्री स्पर्धा पुनर्संचयित करण्याचा एक मार्ग असू शकते. तथापि, गुगलने या निर्णयाला आव्हान देण्याची आणि अपील करण्याची योजना आखली आहे आणि अद्याप क्रोम विकण्याचे कोणतेही संकेत दिलेले नाहीत.
निधीचे आश्वासन
पर्प्लेक्सिटीने असा दावा केला आहे की अनेक मोठे गुंतवणूक निधी या करारासाठी निधी देण्यासाठी तयार आहेत, परंतु संपूर्ण तपशील उघड झालेला नाही. कंपनीने आतापर्यंत एनव्हीडिया आणि सॉफ्टबँक सारख्या गुंतवणूकदारांकडून सुमारे $1 अब्ज जमा केले आहेत. कराराच्या अटींनुसार, पर्प्लेक्सिटी क्रोमियम कोड ओपन-सोर्स ठेवेल, दोन वर्षांत $3 अब्ज गुंतवणूक करेल आणि डीफॉल्ट सर्च इंजिनमध्ये कोणतेही बदल करणार नाही.
OpenAI आणि Yahoo ची क्रोममध्ये आवड
Perplexity ही एकमेव कंपनी नाही जी क्रोममध्ये रस ठेवते. कोर्टात सादर केलेल्या दस्तऐवजांनुसार, OpenAI आणि Yahoo यांनी देखील क्रोम खरेदी करण्याच्या शक्यता तपासल्या होत्या. 2023 मध्ये OpenAI ने गूगलकडून ChatGPT साठी सर्च API प्रवेश मागितला होता, परंतु गूगलने स्पर्धेच्या कारणास्तव ते नाकारले. सध्याच्या स्थितीत, OpenAI आपला चॅटबॉटच्या सर्च क्षमतांसाठी Microsoft Bing वर अवलंबून आहे.
भविष्य अनिश्चित, पण दावं मोठं
तज्ञांचे मत आहे की गूगल इतक्या सहजतेने क्रोमला सोडणार नाही कारण ते केवळ सर्चच नाही, तर कंपनीच्या AI धोरणासाठीही महत्त्वपूर्ण आहे. क्रोममधून मिळणारा डेटा गूगलच्या AI मॉडेलला बळकट करतो आणि AI-जनरेटेड सर्च ओव्हerview सारख्या नवीन फीचर्सला समर्थन देतो. तथापि, जर अमेरिकेच्या न्याय विभागाने गूगलच्या सर्च इन्फ्रास्ट्रक्चरवरील एकाधिकारावर प्रश्नचिन्ह उठवले, तर क्रोमचा भविष्यकालीन प्रभाव टेक इंडस्ट्रीसाठी एक महत्त्वाचा गेम-चेंजर ठरू शकतो.
