कोणते देश ड्रोन इंजिन बनवतात, या बाबतीत भारताची स्थिती काय?

आधुनिक युद्धात ड्रोन महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. अनेक प्रमुख देशांनी ड्रोन उत्पादनात आपले वर्चस्व प्रस्थापित केले आहे. सर्वांचे लक्ष आता भारतावर आहे, जो स्वतःचे स्वदेशी ड्रोन इंजिन विकसित करण्याच्या दिशेने वेगाने प्रगती करत आहे. सध्या कोणते देश ड्रोन इंजिन तयार करतात आणि या संदर्भात भारताची भूमिका काय आहे ते पाहूया.

प्रमुख ड्रोन इंजिन उत्पादक

अमेरिका

ड्रोन तंत्रज्ञानात अमेरिका आघाडीवर आहे. त्यांनी शक्तिशाली इंजिनांनी चालवलेले MQ-9 रीपर आणि RQ-4 ग्लोबल हॉक सारखे नाविन्यपूर्ण ड्रोन विकसित केले आहेत. जनरल अॅटॉमिक्स आणि प्रॅट अँड व्हिटनी सारख्या अमेरिकन संरक्षण कंपन्यांनी UAV प्रोपल्शन सिस्टीमसाठी प्रमुख आणि जागतिक मानके निश्चित केली आहेत. यामुळे युनायटेड स्टेट्स या क्षेत्रात एक प्रमुख नेता बनले आहे.

चीन

परिणामी, चीन व्यावसायिक आणि लष्करी ड्रोनचा सर्वात मोठा उत्पादक आणि निर्यातदार बनला आहे. DJI सारख्या कंपन्या जागतिक ग्राहक ड्रोन बाजारपेठेत वर्चस्व गाजवतात आणि विंग लूंग आणि CH मालिकेसारखे लष्करी ड्रोन देशाच्या तांत्रिक कौशल्याचे प्रदर्शन करतात. चीन ड्रोन इंजिन घटकांचे उत्पादन देखील करतो आणि ते जगभरात निर्यात करतो.

इस्रायल

आधुनिक यूएव्ही विकसित करणाऱ्या पहिल्या देशांपैकी एक असलेल्या इस्रायलचाही या यादीत समावेश आहे. इस्रायल एरोस्पेस इंडस्ट्रीज हेरॉन आणि सर्चर सारखे ड्रोन बनवते, जे भारतीय संरक्षण दल वापरतात.

तुर्की

अलिकडच्या वर्षांत, तुर्की त्यांच्या बायरक्तर आणि अंका ड्रोनसह एक प्रमुख खेळाडू म्हणून उदयास आला आहे. हे ड्रोन टिकाऊपणा आणि अचूक लक्ष्यीकरणासाठी डिझाइन केलेल्या स्वदेशी इंजिनद्वारे चालवले जातात.
इराण

इराणने स्वदेशी तंत्रज्ञानाचा वापर करून स्वतःचे UAV इंजिन विकसित केल्याचा दावा केला आहे. शाहेद १३६ सारखे ड्रोन विकसित करण्यात इराणने लक्षणीय यश मिळवले आहे.

भारत ड्रोन इंजिन उत्पादनात स्वावलंबी आहे का?

भारत परदेशी ड्रोन पार्ट्सवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी सतत प्रयत्नशील आहे. स्वावलंबी होण्यासाठी सरकारने उत्पादनाशी जोडलेली प्रोत्साहन योजना सुरू केली आहे. २०३० पर्यंत भारताला जागतिक ड्रोन हबमध्ये रूपांतरित करण्याचे उद्दिष्ट आहे. संरक्षण संशोधन आणि विकास संघटना आणि हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड सारख्या संस्था स्वदेशी इंजिनांनी चालवलेले लांब पल्ल्याचे ड्रोन विकसित करण्यासाठी कठोर परिश्रम करत आहेत.

भारत १००० किलोमीटरच्या प्रभावी श्रेणीसह कामिकाझे ड्रोन देखील विकसित करत आहे. हे स्वयं-विध्वंसक UAV अचूक हल्ल्यांसाठी डिझाइन केलेले आहेत आणि स्वदेशी इंजिनांनी चालवले जातील.