भारतात दरवर्षी १४ नोव्हेंबर रोजी बालदिन साजरा केला जातो. हा दिवस देशाचे पहिले पंतप्रधान पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचा वाढदिवस आहे. नेहरूंचा जन्म १४ नोव्हेंबर १८८९ रोजी उत्तर प्रदेशातील अलाहाबाद येथे झाला. त्यांना मुलांवर खूप प्रेम होते आणि ते त्यांना देशाचे भविष्य मानत होते. मुलांवरील त्यांच्या प्रेमामुळे मुले त्यांना प्रेमाने चाचा नेहरू म्हणत असत.
यंदा १४ नोव्हेंबर रोजी साजरा होणाऱ्या बाल दिनाची थीम आहे, ‘प्रत्येक मुलासाठी, प्रत्येक अधिकार’.
चला आता तुम्हाला सांगतो की पंडित जवाहरलाल नेहरू यांचा वाढदिवस साजरा करण्याच्या पार्श्वभूमीवर बाल दिन का साजरा केला जातो आणि त्याची सुरुवात कशी झाली.
बालदिनाची सुरुवात कशी झाली?
पंडित जवाहरलाल नेहरूंच्या हयातीत भारतात बालदिन साजरा केला जात नव्हता. संयुक्त राष्ट्रांच्या मते, बालदिनाची सुरुवात २० नोव्हेंबर १९५४ रोजी झाली. तथापि, २७ मे १९६४ रोजी पंडित नेहरूंच्या निधनानंतर, भारतात एकमताने निर्णय घेण्यात आला की त्यांचा वाढदिवस १४ नोव्हेंबर हा दरवर्षी बालदिन म्हणून साजरा केला जाईल. त्यानंतर, १९६५ पासून भारतात दरवर्षी १४ नोव्हेंबर रोजी बालदिन साजरा करण्यास सुरुवात झाली. तथापि, वेगवेगळ्या देशांमध्ये बालदिन वेगवेगळ्या तारखांना साजरा केला जातो. संयुक्त राष्ट्र संघ देखील २० नोव्हेंबर रोजी बालदिन साजरा करतो.
पंडित नेहरूंना चाचा नेहरू का म्हटले जायचे?
पंडित जवाहरलाल नेहरूंना मुलांवर खूप प्रेम होते. मुले ही राष्ट्राची खरी संपत्ती आहेत आणि त्यांना प्रेम, काळजी आणि योग्य मार्गदर्शन मिळायला हवे असे त्यांचे मत होते. या प्रेमामुळेच मुले त्यांना प्रेमाने चाचा नेहरू म्हणू लागली.
बालदिनाचा उद्देश काय आहे?
बालदिनाचा मुख्य उद्देश मुलांच्या हक्कांचे रक्षण करणे आणि त्यांच्या भविष्याबद्दल सामाजिक जागरूकता निर्माण करणे आहे. या दिवशी देशभरात मुलांचे शिक्षण, सुरक्षितता आणि आरोग्याशी संबंधित जागरूकता कार्यक्रम आयोजित केले जातात. बालदिन आपल्याला आठवण करून देतो की मुलांना सुरक्षित, आनंदी आणि सुशिक्षित बालपण प्रदान करणे ही समाजाची जबाबदारी आहे. केवळ शाळांमध्येच नव्हे तर देशभरातील महाविद्यालये आणि सामाजिक संस्थांमध्येही विशेष कार्यक्रम आयोजित केले जातात. या दिवशी मुलांसाठी चित्रकला, नृत्य, संगीत आणि खेळ या स्पर्धा आयोजित केल्या जातात. मुलांना त्यांचा आत्मविश्वास वाढवण्यासाठी भेटवस्तू दिल्या जातात. अनेक ठिकाणी शिक्षक आणि पालक मुलांसाठी विविध उपक्रम देखील आयोजित करतात.
