जर तुम्ही ओला किंवा उबरने दररोज प्रवास करत असाल किंवा टॅक्सी चालवून उदरनिर्वाह करत असाल, तर ही बातमी तुम्हाला आश्चर्यचकित करू शकते. गेल्या काही वर्षांपासून, ड्रायव्हर्स उच्च कमिशन आणि वाढत्या भाड्यांबद्दल तक्रार करत आहेत. पण आता एक नवीन मॉडेल समोर आले आहे जे ड्रायव्हर्सचे खिसे भरण्याचा आणि प्रवाशांना दिलासा देण्याचा दावा करते. हे मॉडेल म्हणजे भारत टॅक्सी, जे सरकारने सुरू केले आहे. ओला आणि उबरपेक्षा भारत टॅक्सीने ड्रायव्हर्स किती जास्त कमाई करतात आणि गणित काय सांगते ते जाणून घेऊया.
भारत टॅक्सी अॅप म्हणजे काय?
भारत सरकारच्या सहकार मंत्रालयाने देशातील पहिले सहकारी राइड-हेलिंग प्लॅटफॉर्म, भारत टॅक्सी अॅप लाँच केले. ते सहकार टॅक्सी कोऑपरेटिव्ह लिमिटेड द्वारे चालवले जाते. ५ फेब्रुवारी २०२६ रोजी केंद्रीय मंत्री अमित शहा यांनी ते देशभरात लाँच केले. सध्या, ते दिल्ली-एनसीआर आणि इतर काही राज्यांमध्ये पायलट प्रोजेक्ट म्हणून चालवले जात आहे. हे अॅप कॅब, ऑटो आणि बाईक टॅक्सी सेवा देते.
सहकारी मॉडेलचा अर्थ
भारत टॅक्सी पूर्णपणे सहकारी मॉडेलवर आधारित आहे. याचा अर्थ असा की ड्रायव्हर्स हे केवळ सेवा कर्मचारी नाहीत तर प्लॅटफॉर्मचे भागधारक आणि मालक देखील आहेत. अॅपचे ऑपरेशन्स आणि नफा ड्रायव्हर्सच्या सामूहिक हितासाठी बनवले जातात. सरकारचे उद्दिष्ट मध्यस्थ आणि उच्च कमिशनची व्यवस्था दूर करणे आहे.
ओला आणि उबर सारख्या खाजगी प्लॅटफॉर्मवर ड्रायव्हर्सना सामान्यतः २० ते ३० टक्के कमिशन आकारले जाते. जर ड्रायव्हरला प्रति राईड १०० रुपये मिळत असतील तर कंपनी त्यातून २० ते ३० रुपये वजा करते. वाढत्या किंमती, प्रोत्साहने आणि दंड यामुळे ड्रायव्हरची प्रत्यक्ष कमाई आणखी कमी होते.
भारत टॅक्सीचे कमाईचे गणित
भारत टॅक्सीचा सर्वात मोठा दावा म्हणजे त्याचे शून्य-कमिशन मॉडेल. कमावलेल्या प्रत्येक ₹१०० पैकी अंदाजे ₹८० थेट चालकाच्या बँक खात्यात जातात. उर्वरित ₹२० हे अॅप ऑपरेशन्स आणि सहकारी निधीसाठी ठेवले जातात, परंतु या पैशाची मालकी चालकांकडेच राहते. याचा अर्थ असा की हे पैसे शेवटी चालकांच्या फायद्यासाठी वापरले जातात.
ओला-उबर विरुद्ध भारत टॅक्सी
जर एखादा ड्रायव्हर दिवसाला ₹१०,००० किमतीच्या राईड्स करतो, तर तो ओला-उबरमधून फक्त ₹७,००० ते ₹८,००० कमावू शकतो. याउलट, भारत टॅक्सी मॉडेलमध्ये, तोच ड्रायव्हर थेट ₹८,००० कमावू शकतो, उर्वरित रक्कम अप्रत्यक्षपणे त्यांच्या नफ्यात जाते. कालांतराने हा फरक दरमहा हजारो रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो.
प्रवाशांसाठी काय बदल होतील?
भारत टॅक्सीमध्ये वाढीव दर नाहीत, म्हणजेच पाऊस, वाहतूक किंवा गर्दीच्या वेळी भाडे अचानक वाढणार नाही. भाडे पूर्व-निर्धारित आणि पारदर्शक असेल. यामुळे प्रवाशांना ओला आणि उबर सारख्या जास्त भाड्याचा फटका बसणार नाही. शिवाय, त्याच्या स्वदेशी आणि सहकारी मॉडेलमुळे, ते अधिक विश्वासार्ह म्हणून ओळखले जात आहे.
