संरक्षण प्रमुख जनरल अनिल चौहान यांनी अलीकडेच १९६२ च्या भारत-चीन युद्धाबाबत एक विधान जारी केले. त्यांनी म्हटले आहे की जर युद्धादरम्यान भारतीय हवाई दलाचा वापर केला असता तर चिनी सैन्याची प्रगती कमी होऊ शकली असती. त्यावेळी भारतीय हवाई दलाची तैनाती चिथावणीखोर मानली जाऊ शकते, परंतु जनरल चौहान म्हणाले की अशा चिंता सध्याच्या राजकीय वातावरणात लागू होत नाहीत. तथापि, प्रश्न असा उद्भवतो की १९६२ मध्ये भारतीय हवाई दल खरोखरच चीनपेक्षा मजबूत होते का. चला जाणून घेऊया.

१९६२ मध्ये भारतीय हवाई दल

१९६२ मध्ये, भारतीय हवाई दल तांत्रिकदृष्ट्या किंवा संख्यात्मकदृष्ट्या चीनपेक्षा श्रेष्ठ नव्हते. भारताकडे ५०० हून अधिक विमानांसह अंदाजे २२ लढाऊ स्क्वॉड्रन होते. यामध्ये हंटर एमके ५६ लढाऊ बॉम्बर्स, गॅनेट इंटरसेप्टर्स आणि फ्रेंच-निर्मित मिस्टेअर आणि फ्लॉगर ग्राउंड अटॅक एअरक्राफ्टचा समावेश होता. ही विमाने प्रामुख्याने वाहतूक आणि पायाभूत सुविधांसाठी वापरली जात होती.

दुसरीकडे, चीनकडे मिग-१५, मिग-१७ आणि मिग-१९ लढाऊ विमाने आणि आयएल-२८ मध्यम पल्ल्याच्या बॉम्बर्स होत्या. ही विमाने तांत्रिकदृष्ट्या उत्तम होती. दोन्ही देशांच्या हवाई शक्तीला समजून घेतल्यावर असे दिसून येते की भारतीय हवाई शक्ती प्रामुख्याने आक्रमक कारवायांऐवजी समर्थनाच्या भूमिकेपुरती मर्यादित होती. भारताच्या विमानांप्रमाणे, चीनची विमाने अधिक आधुनिक होती. शिवाय, १९६२ च्या युद्धात भारत सरकारने भारतीय हवाई दलाचा वापर केला नाही कारण यामुळे संघर्ष वाढू शकतो या भीतीने. आयएएफचा वापर केवळ रसद, सैन्य वाहतूक आणि गुप्तचर मोहिमांसाठी केला जात होता. शिवाय, उंच पर्वतीय प्रदेशात भारताचे पायाभूत सुविधा आणि दळणवळण नेटवर्क कमकुवत होते, ज्यामुळे लष्करी कारवायांमध्ये अडथळा येत होता.

भारताची हवाई शक्ती

आज, भारताचे हवाई दल खूप मजबूत आहे. भारताकडे इंधन भरणारी विमाने देखील आहेत. त्यांच्या लढाऊ विमानांमध्ये राफेल, सुखोई एसयू-३०एमकेआय आणि स्वदेशी बनावटीची एलसीए तेजस यांचा समावेश आहे. त्यांच्या वाहतूक विमानांमध्ये सी-१७ ग्लोबमास्टर आणि सी-१३०जे सुपर हरक्यूलिस यांचा समावेश आहे. शिवाय, त्यांच्या हेलिकॉप्टरमध्ये, भारताकडे एमआय-१७ आणि चिनूक हे बहु-भूमिका असलेले हेलिकॉप्टर आहेत.