काल, लाल किल्ल्याजवळील दिल्ली मेट्रो स्टेशनच्या गेट क्रमांक १ जवळ झालेल्या एका शक्तिशाली स्फोटामुळे संपूर्ण राजधानीत घबराट पसरली. लाल दिव्याजवळ थांबलेल्या हुंडई आय२० कारला हा स्फोट झाला. जवळपासच्या गाड्याही या स्फोटात अडकल्या, ज्यामुळे आतापर्यंत अंदाजे नऊ जणांचा मृत्यू झाला आहे. अहवालात असे दिसून आले आहे की उच्च-शक्तीचा स्फोटक, अमोनियम नायट्रेट वापरण्यात आला होता. सुरुवातीला, ते आरडीएक्स असल्याचा संशय होता. पण तुम्हाला माहिती आहे का की आयईडीच्या तुलनेत आरडीएक्स किती धोकादायक आहे आणि कोणत्या प्रकारच्या स्फोटामुळे जास्त नुकसान होते? चला जाणून घेऊया.
सर्वात धोकादायक बॉम्बपैकी एक
हे ही वाचा
कल्पना करा, पावडरचा एक छोटासा डबा संपूर्ण परिसराला त्वरित उद्ध्वस्त करू शकतो, सायरन वाजवू शकतो आणि सर्वकाही धूळ आणि धुराने वेढून टाकू शकतो. हीच आरडीएक्सची खरी शक्ती आहे. हा सामान्य स्फोटक नाही, तर जगातील सर्वात धोकादायक बॉम्बपैकी एकाचे हृदय आहे. जेव्हा आरडीएक्स आयईडी (इम्प्रोवाइज्ड एक्सप्लोझिव्ह डिव्हाइस) मध्ये वापरला जातो, तेव्हा तो स्फोट केवळ आवाजापेक्षा जास्त बनतो, तर विनाशाचा पुरावा बनतो.
RDX किती धोकादायक आहे
RDX चे पूर्ण नाव Research Department Explosive किंवा Royal Demolition Explosive आहे. हे जगातील सर्वात धोकादायक स्फोटकांमध्ये गणले जाते. याचे विकास सर्वप्रथम द्वितीय महायुद्धाच्या काळात जर्मनीमध्ये झाला. याची खासियत म्हणजे थोड्या प्रमाणातही हे इतके जबरदस्त स्फोट घडवते की संपूर्ण परिसर हलतो. आज RDX चा वापर फक्त सैन्य करत नाही, तर दहशतवादी संघटना देखील त्याचा वापर त्यांच्या IED बॉम्बांमध्ये करून प्रचंड नुकसान करण्याचे साधन बनवतात.
IED किती धोकादायक आहे
IED म्हणजे Improvised Explosive Device, हा एक प्रकारचा देशी बॉम्ब असतो, जो सामान्यतः लोखंडी पाईप, प्रेशर कुकर किंवा इतर कंटेनरमध्ये तयार केला जातो. यामध्ये RDX, TNT किंवा Ammonium Nitrate सारखी स्फोटक द्रव्ये भरली जातात. यापैकी RDX सर्वात शक्तिशाली मानला जातो, कारण त्याची स्फोटक क्षमता सुमारे 1.5 पट जास्त असते. म्हणजे जर TNT एखाद्या ठिकाणचा 10 मीटरपर्यंत नाश करतो, तर RDX त्याच ठिकाणचा 15 मीटरपर्यंत परिसर नष्ट करू शकतो.
आरडीएक्सची शक्ती
आरडीएक्सचा सर्वात धोकादायक पैलू म्हणजे, एकदा सक्रिय झाल्यानंतर, त्याची स्थिरता असूनही, ते थांबवणे जवळजवळ अशक्य असते. अगदी लहान ठिणगी, मोबाईल ट्रिगर, टायमर किंवा रिमोट सिग्नल देखील त्याचा स्फोट घडवू शकतो. त्यामुळे जेव्हा आरडीएक्स आयईडीमध्ये वापरला जातो, तेव्हा त्याची प्रभावीता अनेक पटीने वाढते.
IED ची मारक क्षमता RDX कशी वाढवते
सामान्य IED मध्ये वापरलेले अमोनियम नाइट्रेट किंवा जेलटिन स्टिक मर्यादित नुकसान करतात, पण त्यात RDX मिसळल्यास त्याची तीव्रता आणि मारक क्षमता लक्षणीय वाढते. RDX ब्लास्टमुळे निर्माण होणारी शॉकवेव्ह जवळच्या इमारतींच्या भिंती तोडू शकते, वाहनांना उलथवू शकते आणि एक किलोमीटरपर्यंत कंपन पसरवू शकते.