देशातील सर्वात प्रतिष्ठित सेवांपैकी एक असलेल्या आयएएस अधिकाऱ्यांची बदली अनेकदा बातम्यांमध्ये चर्चेत असते. पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का की बदलीदरम्यान त्यांना किती टीए-डीए (ट्रॅव्हल अलाउन्स व डेली अलाउन्स) दिला जातो? खरं तर, केंद्र सरकारने यासाठी स्पष्ट नियम तयार केले आहेत. या नियमांत कंपोझिट ट्रान्सफर ग्रँट (CTG), प्रवास भत्ता आणि इतर विविध भत्त्यांचा समावेश होतो. चला, याबाबत सविस्तरपणे जाणून घेऊया.
कंपोझिट ट्रान्सफर ग्रँट (CTG) म्हणजे काय?
CTG म्हणजे बदलीच्या वेळी अधिकाऱ्याला दिलेली एकरकमी रक्कम असते. याचा मुख्य उद्देश वस्तूंच्या पॅकिंग व वाहतुकीशी संबंधित खर्च भागवणे हा आहे.
हे ही वाचा
जर बदलीचे अंतर २० किलोमीटरपेक्षा जास्त असेल, तर अधिकाऱ्याला मागील महिन्याच्या मूळ पगाराच्या ८०% इतकी रक्कम CTG म्हणून दिली जाते.
जर बदली लक्षद्वीप किंवा अंदमान-निकोबार बेटांवरून किंवा तिथे असेल, तर ही रक्कम १००% पर्यंत वाढते.
परंतु, जर बदलीचे अंतर २० किलोमीटरपेक्षा कमी असेल किंवा ती बदली त्याच शहरातच असेल, तर अधिकाऱ्याला त्याच्या पगाराचा फक्त एक तृतीयांश CTG मिळतो.
प्रवास भत्ता आणि इतर सुविधा
सीटीजी व्यतिरिक्त, आयएएस अधिकाऱ्यांना प्रवास भत्ता देखील दिला जातो. हा भत्ता त्यांच्या अधिकृत प्रवासाच्या खर्चासाठी दिला जातो. याशिवाय, त्यांना इतर नियमित भत्ते देखील मिळतात:
महागाई भत्ता (डीए): हा भत्ता अधिकाऱ्यांच्या मूळ पगारावर आधारित असतो आणि महागाई दरानुसार वेळोवेळी वाढतो.
घरभाडे भत्ता (एचआरए): हा भत्ता अधिकारी ज्या शहरात राहतो त्या शहराच्या घरभाड्याच्या दरानुसार दिला जातो.
पती-पत्नींच्या बदलीसाठी विशेष नियम
जर पती-पत्नी दोघेही सरकारी सेवेत असतील आणि त्यांची ६ महिन्यांच्या आत एकाच ठिकाणी बदली झाली असेल, तर दुसऱ्या बदली झालेल्या जोडीदाराला सीटीजीचा फक्त ५०% दिला जातो. याचा उद्देश अतिरिक्त खर्च टाळणे हा आहे.
महागाई भत्त्याशी (डीए) संबंधित तरतूद
सरकारने महागाई भत्त्याशी संबंधित काही विशेष तरतूदी केल्या आहेत. जेव्हा डीएमध्ये ५०% पेक्षा जास्त वाढ होते, तेव्हा सीटीजी आणि इतर भत्त्यांमध्ये अतिरिक्त २५% वाढ केली जाते.
असे नियम आणि भत्ते आयएएस अधिकाऱ्यांच्या बदलीच्या वेळी त्यांना आर्थिक मदत करण्यासाठी आणि त्यांचा खर्च भागवण्यासाठी तयार केलेले आहेत.