देशभरातील लाखो अभियांत्रिकी विद्यार्थ्यांसाठी एक मोठी बातमी आहे. आयआयटीमध्ये प्रवेश घेण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी, संयुक्त प्रवेश परीक्षा (जेईई अॅडव्हान्स्ड) २०२६ ची तारीख निश्चित करण्यात आली आहे. यावर्षी, जेईई अॅडव्हान्स्ड परीक्षा १७ मे २०२६ रोजी होणार आहे. जेईई मेन २०२६ च्या निकालांवर आधारित, अंदाजे २.५ लाख विद्यार्थी या प्रतिष्ठित परीक्षेला बसू शकतील. यावेळी, इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी रुरकी (आयआयटी रुरकी) कडे जेईई अॅडव्हान्स्ड आयोजित करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे.
दरवर्षीप्रमाणे, जेईई मेनमध्ये चांगली कामगिरी करणारे विद्यार्थीच जेईई अॅडव्हान्स्डमध्ये बसण्यास पात्र असतील. वेगवेगळ्या श्रेणींसाठी बोलावल्या जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या आधीच निश्चित करण्यात आली आहे. तथापि, गेल्या काही वर्षांतील ट्रेंडच्या आधारे, ही संख्या २.५ लाखांपेक्षा थोडी जास्त असू शकते. हे असे आहे कारण विद्यार्थ्यांना कधीकधी समान गुण मिळतात, ज्याला टाय म्हणतात.
जेव्हा दोन किंवा अधिक विद्यार्थ्यांना समान गुण मिळतात तेव्हा रँक निश्चित करण्यासाठी काही नियमांचे पालन केले जाते. प्रथम, कोणत्या विद्यार्थ्याला सर्वात जास्त पॉझिटिव्ह गुण आहेत हे ठरवले जाते. जेईई अॅडव्हान्स्डमध्ये निगेटिव्ह मार्किंग देखील असते, म्हणजेच चुकीच्या उत्तरांमुळे गुण कमी होतात. म्हणून, योग्य प्रश्न निवडणे महत्त्वाचे ठरते. जर पॉझिटिव्ह गुण समान असतील तर प्रथम गणिताचे गुण विचारात घेतले जातात. तरीही बरोबरी झाल्यास, भौतिकशास्त्राचे गुण विचारात घेतले जातात. या सर्व घटकांनंतरही गुण समान असल्यास, या विद्यार्थ्यांना समान रँक दिला जातो.
गेल्या वर्षीची परिस्थिती
मागील वर्षांचा विचार करता, २०२४ मध्ये जेईई अॅडव्हान्स्डसाठी अंदाजे २५०,२८४ विद्यार्थी स्पर्धेत होते. २०२५ मध्ये ही संख्या थोडीशी घसरून अंदाजे २५०,२३६ झाली. २०२५ मध्ये कटऑफमध्येही थोडीशी घट झाली, ज्यामुळे काही विद्यार्थ्यांना फायदा झाला. त्याचप्रमाणे, यावेळीही विद्यार्थ्यांना आशा आहे की जर त्यांनी चांगली तयारी केली तर ते आयआयटीमध्ये प्रवेश मिळवू शकतील.
नोंदणी कधी सुरू होईल?
जेईई अॅडव्हान्स्ड २०२६ साठी नोंदणी प्रक्रिया २३ एप्रिल २०२६ पासून सुरू होईल आणि २ मे २०२६ पर्यंत सुरू राहील. या कालावधीत पात्र उमेदवार ऑनलाइन अर्ज करू शकतील. परीक्षा एकाच दिवशी दोन शिफ्टमध्ये घेतली जाईल. पहिली शिफ्ट सकाळी ९:०० ते दुपारी १२:०० वाजेपर्यंत चालेल, तर दुसरी शिफ्ट दुपारी २:३० ते ५:३० वाजेपर्यंत चालेल. दोन्ही पेपरसाठी उपस्थित राहणे सर्व उमेदवारांसाठी अनिवार्य असेल. कोणत्याही एका पेपरमध्ये अनुपस्थित राहिल्यास अपात्र ठरवले जाईल.
नियम काय आहेत?
परीक्षेच्या नियमांनुसार, जेईई अॅडव्हान्स्डला बसण्यासाठी उमेदवाराचा जन्म १ ऑक्टोबर २००१ रोजी किंवा त्यानंतर झालेला असणे आवश्यक आहे. नियमांनुसार राखीव प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना वयात सूट देण्यात आली आहे. शिवाय, विद्यार्थी या परीक्षेला जास्तीत जास्त दोन वेळाच बसू शकतो आणि तेही सलग दोन वर्षांत. याचा अर्थ असा की जर एखाद्या विद्यार्थ्याने आधीच दोनदा जेईई अॅडव्हान्स्डला बसले असेल तर ते दुसऱ्या संधीसाठी पात्र राहणार नाहीत.
