भारतातील कोणत्या राज्यात आयफोन बनवले जातात? जाणून घ्या सर्वाधिक उत्पादन कुठे होते?

भारत आता अॅपलच्या जागतिक पुरवठा साखळीचा एक महत्त्वाचा भाग बनला आहे आणि तो केवळ अर्थव्यवस्थेला चालना देत नाही तर लाखो नोकऱ्याही निर्माण करत आहे. अॅपलने भारताला त्याचे उत्पादन केंद्र म्हणून वेगाने विकसित केले आहे आणि तैवानी कंपनी फॉक्सकॉन, टाटा इलेक्ट्रॉनिक्स आणि पेगाट्रॉन सारख्या कंपन्या यामागे महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. चला तर मग जाणून घेऊया भारतातील कोणत्या राज्यात आयफोन बनवले जात आहेत आणि या शर्यतीत कोणते राज्य आघाडीवर आहे.

तामिळनाडूतील मोठा प्लांट

सर्वप्रथम, तामिळनाडूबद्दल बोलूया. फॉक्सकॉनचा तामिळनाडूतील श्रीपेरंबुदूर येथे एक मोठा प्लांट आहे, जो भारतातील आयफोन उत्पादनाचे केंद्र राहिला आहे. या प्लांटमध्ये आयफोन १६ आणि आयफोन १७ सारख्या आयफोनच्या अनेक मॉडेल्सचे असेंबल केले जाते. तामिळनाडूमध्ये पेगाट्रॉन कारखाना देखील आहे, जो अलीकडेच टाटा इलेक्ट्रॉनिक्सने ६०% हिस्सा घेऊन विकत घेतला आहे. हे राज्य भारतातील आयफोन उत्पादनाचे सर्वात मोठे केंद्र आहे, जे एकूण निर्यातीपैकी सुमारे ७०% वाटा देते. २०२४-२५ या आर्थिक वर्षात, भारतातून सुमारे १.५ लाख कोटी रुपयांचे आयफोन निर्यात करण्यात आले, जे भारताच्या एकूण स्मार्टफोन निर्यातीचा मोठा भाग आहे.

या राज्यांमध्येही मोठे उत्पादन युनिट्स

याशिवाय, फॉक्सकॉनने कर्नाटकातील देवनहल्ली येथे २५,००० कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीसह एक नवीन अत्याधुनिक प्लांट सुरू केला आहे. हा प्लांट आयफोन १७ चे उत्पादन करत आहे आणि चीनबाहेर फॉक्सकॉनचा दुसरा सर्वात मोठा उत्पादन युनिट मानला जातो. कर्नाटकने २०२५ पर्यंत ३ कोटी आयफोन तयार करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे, ज्यामुळे भारताची उत्पादन क्षमता आणखी वाढेल. त्याच वेळी, फॉक्सकॉनने अलीकडेच तेलंगणातील हैदराबाद येथे एक नवीन प्लांट सुरू केला आहे. जरी हा प्लांट एअरपॉड्स बनवतो, तरी भविष्यात आयफोन उत्पादनाची शक्यता देखील आहे.

सर्वाधिक उत्पादन कुठे होते?

आयफोन उत्पादनात तामिळनाडू आघाडीवर आहे. फॉक्सकॉन आणि पेगाट्रॉनच्या युनिट्समुळे हे राज्य अ‍ॅपलच्या जागतिक पुरवठा साखळीचा एक महत्त्वाचा भाग बनले आहे. २०२४-२५ या आर्थिक वर्षात २२ अब्ज डॉलर्स (सुमारे १.८९ लाख कोटी रुपये) किमतीचे आयफोन भारतात बनवण्यात आले होते, त्यापैकी बहुतेक आयफोन तामिळनाडूमधून आले होते. अ‍ॅपलचे सीईओ टिम कुक यांनी असेही सांगितले की जून २०२५ मध्ये अमेरिकेत विकले गेलेले बहुतेक आयफोन भारतात बनवले गेले होते.

भारत का एक केंद्र बनत आहे?

भारत सरकारच्या मेक इन इंडिया आणि पीएलआय योजनांनी अ‍ॅपल आणि फॉक्सकॉन सारख्या कंपन्यांना आकर्षित केले आहे. याशिवाय, चीनमधील वाढता उत्पादन खर्च, कडक नियम आणि अमेरिका आणि चीनमधील तणाव यामुळे भारत एक आकर्षक उत्पादन केंद्र बनला आहे. २०२५ च्या पहिल्या सहामाहीत, भारतात २३.९ दशलक्ष आयफोन तयार झाले, जे गेल्या वर्षीपेक्षा ५३% जास्त आहे.