भारत २६ जानेवारी रोजी प्रजासत्ताक दिन साजरा करतो, तर पाकिस्तान २३ मार्च रोजी प्रजासत्ताक दिन साजरा करतो. पाकिस्तानमध्ये प्रजासत्ताक दिनाला पाकिस्तान दिन असेही म्हणतात. दरम्यान, पाकिस्तानची राज्यघटना कोणी लिहिली याबद्दल जाणून घेऊया.
२३ मार्चचे ऐतिहासिक महत्त्व
२३ मार्च हा दिवस पाकिस्तानच्या राष्ट्रीय स्मृतीत दोन प्रमुख कारणांमुळे खोलवर रुजला आहे. २३ मार्च १९४० रोजी अखिल भारतीय मुस्लिम लीगने लाहोरमधील मिंटो पार्क येथे लाहोर ठराव मंजूर केला. या ठरावात भारतीय उपखंडातील मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र मातृभूमीची औपचारिक मागणी करण्यात आली. त्यामुळे पाकिस्तानच्या निर्मितीचा वैचारिक पायाही घातला गेला.
सोळा वर्षांनंतर, २३ मार्च १९५६ रोजी पाकिस्तानने आपले पहिले संविधान स्वीकारले. या निर्णयामुळे, देश अधिकृतपणे पाकिस्तानचे अधिपत्य संपुष्टात आले आणि पाकिस्तानचे इस्लामिक प्रजासत्ताक बनले.
पाकिस्तान दिनाला प्रजासत्ताक दिन का म्हणतात?
पाकिस्तान दिनाला अनेकदा प्रजासत्ताक दिन असे म्हणतात कारण तो १९५६ मध्ये पाकिस्तानच्या पहिल्या संविधानाच्या घोषणांचे स्मरण करतो. या संविधानाने पाकिस्तानला औपचारिकपणे प्रजासत्ताक म्हणून परिभाषित केले आणि संसदीय शासन प्रणाली सुरू केली. आता, लाहोर ठराव आणि संविधानाचा स्वीकार एकाच तारखेला झाल्यामुळे, २३ मार्च हा दिवस वेगवेगळ्या व्याख्या असूनही, पूर्ण राष्ट्रीय दिवस बनला.
पाकिस्तानची राज्यघटना कोणी लिहिली?
पाकिस्तानने अनेक संविधानांचे प्रयोग केले आहेत, परंतु १९७३ ची राज्यघटना ही देशाची सध्याची आणि सर्वात टिकाऊ कायदेशीर चौकट आहे. पंतप्रधान झुल्फिकार अली भुट्टो यांच्या कार्यकाळात ती तयार करण्यात आली. १९७३ च्या संविधानाचे मुख्य शिल्पकार आणि मुख्य मसुदाकार अब्दुल हाफीज पिरजादा होते. त्यांनी संविधान समितीचे अध्यक्ष म्हणून काम पाहिले.
संविधान समितीची भूमिका
१९७३ चे संविधान २५ सदस्यांच्या संविधान समितीने तयार केले होते, ज्यामध्ये सत्ताधारी पक्ष आणि विरोधी पक्षाचे प्रतिनिधी होते. १९७३ च्या संविधानापूर्वी, पाकिस्तानने दोन पूर्वीच्या संविधानिक चौकटींचा प्रयोग केला होता. १९५६ चे संविधान हे पाकिस्तानचे पहिले संविधान होते आणि चौधरी मोहम्मद अली यांच्या नेतृत्वाखाली तयार करण्यात आले होते. १९६२ चे संविधान जनरल अयुब खान यांच्या कारकिर्दीत लागू करण्यात आले.
