व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मादुरो न्यूयॉर्कमध्ये नेण्यात आले आहेत. अमेरिकन अधिकार्यांचे म्हणणे आहे की त्यांच्यावर नार्को टेररिझमशी संबंधित आरोपांमध्ये एका फेडरल कोर्टात खटला चालवला जाईल.
अधिकार्यांच्या माहितीनुसार, मादुरो आणि त्यांची पत्नी स्टिवर्ट एअर नॅशनल गार्ड बेसवर पोहोचली आणि त्यांना कठोर सुरक्षा घेऊन हेलिकॉप्टरद्वारे मॅनहॅटनकडे नेण्यात आले. याच दरम्यान, आपण पाहणार आहोत की अमेरिका खरोखरच व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्षांना शिक्षा देऊ शकते की नाही.
आरोप काय आहेत
संयुक्त राज्य अमेरिकेच्या न्याय विभागाचे म्हणणे आहे की मादुरोने एका नार्को टेररिझम नेटवर्कचे नेतृत्व केले किंवा त्याचे समन्वयन केले आहे. 2020 मधील आरोपपत्रानुसार, मादुरोवर अमेरिकेत कोकेन आयात करण्याची कट रचल्याचा आणि हत्यारांशी संबंधित गुन्हे केल्याचा आरोप आहे. तसेच, त्यांना तथाकथित कार्टेल डे सोल्सशी जोडले जात आहे.
अमेरिकन कोर्ट परदेशी राष्ट्राध्यक्षावर खटला चालवू शकते का?
अमेरिकन कायद्यांनुसार, जर कोणताही आरोपी शारीरिकदृष्ट्या अमेरिकन कोठडीत असेल, तर फेडरल कोर्टला सामान्यतः खटल्याची सुनावणी करण्याचा अधिकार असतो, जरी त्याला पकडण्याची पद्धत आंतरराष्ट्रीय कायद्याच्या दृष्टीने विवादास्पद असली तरीही. या तत्त्वाला केर फ्रिसबी तत्त्व (Ker-Frisbie Doctrine) असे म्हणतात. याचा अर्थ असा आहे की, आरोपी कोर्टमध्ये कसा आणला गेला हे महत्त्वाचे नसून, त्याची उपस्थिती महत्त्वाची असते.
राष्ट्रप्रमुखांना मिळणाऱ्या संरक्षणाबाबत काय कायदा आहे?
आंतरराष्ट्रीय कायदा सामान्यतः सध्याच्या राष्ट्रप्रमुखांना परदेशी राष्ट्रीय न्यायालयांमध्ये खटल्यापासून संरक्षण देतो. तथापि, अमेरिकेची भूमिका अशी आहे की ही संरक्षण येथे लागू होत नाही. कारण वॉशिंग्टनने 2019 पासून मादुरो यांना व्हेनेझुएलाचे कायदेशीर अध्यक्ष म्हणून मान्यता दिलेली नाही.
जर खटला सुरू झाला, तर अमेरिका त्याला शिक्षा देऊ शकेल का?
जर अमेरिकेच्या संघीय न्यायालयाने खटल्याची सुनावणी केली आणि ज्युरीने दोषी ठरवले, तर न्यायालय अमेरिकन कायद्यानुसार शिक्षा देऊ शकते. अंमली पदार्थांच्या दहशतवाद आणि मोठ्या प्रमाणात अंमली पदार्थांच्या तस्करीच्या आरोपांमुळे दीर्घ तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते. शिक्षा ही संघीय शिक्षेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांवर आणि दोषी व्यक्तीला लागू असलेल्या वैधानिक कमाल मर्यादेवर आधारित असेल. याचा सरळ अर्थ असा की अमेरिका निकोलस मादुरोवर स्वतःच्या कायद्यांनुसार खटला चालवू शकते आणि शिक्षा देऊ शकते.