धार्मिकशास्त्रानुसार माघ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील द्वादशी तिथीला भीष्म द्वादशी पाळली जाते. भीष्म द्वादशी ला गोविंद द्वादशी असंही म्हटलं जातं. भीष्म द्वादशीला धन, सुख, सौभाग्य आणि संतान प्राप्तीसाठी व्रत करणं चांगल मानलं जातं.

भीष्म द्वादशी

भीष्म द्वादशी (29 जानेवारी 2026) हा महाभारतातील भीष्म पितामहांचा निर्वाण दिवस (मृत्यू दिन) म्हणून पाळला जातो. सूर्य उत्तरायणात असताना इच्छाशक्तीने प्राण त्यागणाऱ्या भीष्मांचे स्मरण त्यांच्या अढळ निष्ठा, वचनबद्धता आणि त्यागासाठी केले जाते. या दिवशी भीष्म तर्पण करून पितृदोषापासून मुक्ती आणि सुख-समृद्धी मिळवण्यासाठी त्यांचे स्मरण केले जाते.

भीष्माचार्यांचे स्मरण का केले जाते?

भीष्म द्वादशीला पितामह भीष्माचार्यांचे स्मरण केले जाते कारण या दिवशी त्यांनी महाभारताच्या युद्धानंतर इच्छामरण प्राप्त करून शरीर त्यागले होते. माघ शुद्ध अष्टमीला त्यांनी प्राण त्यागले आणि त्यानंतर, माघ शुद्ध द्वादशीला त्यांची उत्तरक्रिया (तर्पण) करण्यात आली, म्हणून हा दिवस अत्यंत पवित्र मानून भीष्मांचे स्मरण व तर्पण केले जाते. या दिवशी भीष्म पितामहांच्या आत्म्याच्या शांतीसाठी पितृ तर्पण केले जाते, ज्यामुळे वर्षभरातील पाप व दोष नष्ट होतात. पितामह हे निष्ठा, प्रतिज्ञापालन, धर्म आणि पराक्रमाचे प्रतीक मानले जातात. मकर संक्रांतीनंतर सुरू होणाऱ्या उत्तरायण काळात, म्हणजेच माघ महिन्यात, भीष्मांच्या आत्म्याने शरीर सोडल्यामुळे, या दिवसाचे आध्यात्मिक महत्व मोठे आहे. त्याग, ब्रह्मचर्य आणि प्रतिज्ञेसाठी भीष्माचार्यांचे स्मरण करून या दिवशी त्यांच्या प्रति आदरांजली वाहिली जाते.

भीष्म द्वादशीचे महत्त्व

भीष्म द्वादशी (माघ शुक्ल द्वादशी) हा भीष्म पितामहांच्या स्मरणाचा आणि त्यांना तर्पण अर्पण करण्याचा एक अत्यंत पवित्र दिवस आहे. माघ शुद्ध अष्टमीला (भीष्माष्टमी) त्यांनी प्राण सोडल्यानंतर, पांडवांनी त्यांना द्वादशीला तर्पण केले, अशी मान्यता आहे. या दिवशी विष्णू पूजा, उपवास आणि दान केल्याने पितृदोष मुक्ती मिळते आणि सुसंस्कृत संतती प्राप्त होते. भीष्म पितामहांना स्वतःची मुले नव्हती, त्यामुळे त्यांना तर्पण अर्पण करण्यासाठी हा दिवस विशेष मानला जातो. या दिवशी पूर्वजांचे तर्पण आणि श्राद्ध केल्याने पितृदोष दूर होतो आणि कुटुंबात सुख-शांती येते.  या दिवशी व्रत केल्याने पाप नष्ट होतात आणि मोक्ष मिळतो, अशी श्रद्धा आहे. ज्या लोकांच्या पोटी संतान नाही, त्यांनी या दिवशी उपवास आणि पूजा केल्यास त्यांना चांगल्या संततीची प्राप्ती होते.

(टीप : वरील सर्व बाबी MP मराठी Breaking केवळ माहिती म्हणून वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवत आहे. यातून MP मराठी Breaking कोणताही दावा करत नाही.)