मकरसंक्रांतीचा सण हा मोठा उत्साहात साजरा केला जातो. मकर संक्रांतीपासून रथसप्तमीपर्यंत महिला हळदीकुंकू साजरे करतात. हळदीकुंकू हे शुभतेचं आणि समृद्धीचं प्रतीक मानले जाते. हळदीकुंकू का केले जाते ? काय आहे परंपरा चला तर मग याबद्दल जाणून घेऊयात…

कशी सुरुवात झाली या परंपरेला

हळद आणि कुंकू हे शुभतेचे प्रतीक मानले जाते. हे लावल्याने विवाहित महिलांचे सौभाग्य टिकते आणि पतीच्या दीर्घायुष्याची कामना केली जाते. तसेच, हळदी-कुंकू लावल्याने आरोग्य चांगले राहते, असे मानले जाते. पौराणिक कथेनुसार, संक्रांती देवीने संकारसूर राक्षसाचा वध केला, त्यानिमित्त तिच्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी हा सण साजरा करतात, अशीही एक धारणा आहे. हा सण सुहासिनीमधील आदिशक्तीला समर्पित आहे. हळदीकुंकू करणे म्हणजे या आदिशक्तीला आवाहन करणे आणि तिच्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करणे, असे मानले जाते. ब्रह्मांडातील सकारात्मक ऊर्जा जागृत करण्यासाठी आणि घरात सुख-समृद्धी आणण्यासाठी हा विधी केला जातो.  मकरसंक्रांतीपासून रथसप्तमीपर्यंत हा सोहळा चालतो. हा सण महिलांना एकत्र आणतो, ज्यामुळे सामाजिक संबंध दृढ होतात आणि आपुलकी वाढते.

कसं करायचं हळदीकुंकू?

• महिला इतर सुवासिनींना हळदीकुंकवासाठी घरी बोलावतात.
• एका ताटात हळद-कुंकू घेऊन आलेल्या सुवासिनींच्या कपाळाला लावा आणि हातामध्ये तीळ किंवा तिळाचा लाडू द्या.
• त्यांना पान-सुपारी, फुले, फळे, हळद-कुंकू, बांगड्या, साडी किंवा इतर भेटवस्तू (वाण) दिली जाते. याला ‘ओटी भरणे’ म्हणतात.
• संक्रांतीचा सण असल्याने तिळगुळ वाटणेही महत्त्वाचे आहे, जे ‘तिळगुळ घ्या, गोड बोला’ या संदेशासोबत दिले जाते.
• हळदीकुंकू झाल्यावर, त्यांना ओटीमध्ये (साडीच्या पदरात) वाण (उदा. भांडी, प्लास्टिकच्या वस्तू, मसाले, फळे) द्या.
• पारंपरिकपणे हळद-कुंकू, फुले, अक्षता, सुवासिक वस्तू, आणि आता आधुनिक काळात पर्यावरणपूरक वस्तू, रोपे, कापडी पिशव्या, इत्यादींचे वाण दिले जाते. 

हळदीकुंकू समारंभात वाण का देतात?

घरी आलेल्या महिलांना लक्ष्मीचे रूप मानले जाते आणि त्यांना वाण देऊन त्यांचे स्वागत केले जाते. या निमित्ताने एकमेकींना उपयुक्त आणि पारंपरिक वस्तू (उदा. हळद, कुंकू, तिळगुळ, साडी, गजरा) दिल्या जातात, ज्यामुळे सणाचा गोडवा टिकून राहतो. हे एकमेकींमधील स्नेह आणि मैत्रीचे बंधन वाढवते. वाण देणे म्हणजे तन, मन आणि धन यांच्या त्यागातून दुसऱ्यातील देवत्वाला शरण जाणे आणि दान-धर्माचे महत्त्व जपणे. या काळात दिलेले वाण देवतांना लवकर प्रसन्न करते आणि इच्छित फळप्राप्तीसाठी मदत करते.

(टीप : वरील सर्व बाबी MP मराठी Breaking केवळ माहिती म्हणून वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवत आहे. यातून MP मराठी Breaking कोणताही दावा करत नाही.)