हळदी-कुंकवाचा करंडा
पहिल्या मकर संक्रांतीला वाण म्हणून हळदी-कुंकवाचा करंडा देणे अत्यंत शुभ मानले जाते. हळद-कुंकू हे आरोग्य आणि सौभाग्याचे प्रतीक असून, नव्या सुनेसाठी हा पहिला सण असल्याने या दिवशी पारंपरिक आणि शुभ गोष्टी देणे महत्त्वाचे मानले जाते, जेणेकरून तिला सासरच्या मंडळींचा आदर आणि प्रेम मिळेल. या दिवशी नववधू हळदी-कुंकू देऊन सर्व सुवासिनींचा आशीर्वाद घेते आणि कुटुंबात आपले स्थान पक्के करते. ही परंपरा नव्या नात्यांची सुरुवात दर्शवते.
शृंगाराच्या वस्तू
नववधूने पहिल्या मकर संक्रांतीला वाण म्हणून काचेच्या बांगड्या, टिकल्या, आरसा, कंगवा, कुंकू डबी, काळे मणी, किंवा इतर सुवासिनींना आवडतील अशा शृंगाराच्या वस्तू द्याव्यात, कारण या वस्तू सौभाग्य आणि लक्ष्मीचे प्रतीक मानल्या जातात. आरसा हे सौंदर्य आणि लक्ष्मीचे प्रतीक असून, या वस्तू दिल्याने सौभाग्य अक्षय राहते, अशी धारणा आहे. नवीन वर्षाची सुरुवात आणि सौभाग्यवृद्धीसाठी या वस्तू शुभ मानल्या जातात. या वस्तू देऊन सुवासिनींना आनंदित केल्याने घरात लक्ष्मीचा वास राहतो, अशी पारंपरिक समजूत आहे.
सुगड पूजनाचे वाण
नववधूने पहिल्या मकर संक्रांतीला ‘धान्याचे वाण’ म्हणून मातीच्या सुगडांमध्ये ऊस, बोरे, हरभरे, गाजर, तीळ-गूळ भरून ते देवाला आणि घरातील सुवासिनींना द्यावे, कारण हे पारंपरिक ‘ववसा’ किंवा ‘ओसावणे’ मानले जाते आणि समृद्धीचे प्रतीक आहे, ज्यात नवीन वधूने परंपरेनुसार सुवासिनींना हे भरलेले सुगड वाटून आनंद साजरा करणे अपेक्षित असते. सुगड यामध्ये ऊस, बोरे, हरभरे, गाजर, तीळ-गूळ यांसारख्या पौष्टिक आणि पारंपरिक वस्तू भरा. हे ‘धान्याचे वाण’ म्हणून दिले जाते, जे सौभाग्य आणि समृद्धीचे प्रतीक आहे.
