हिंदू धर्मानुसार, जेव्हा जेव्हा एखाद्या कामाची सुरूवात केली जाते, तेव्हा प्रथम भगवान गणेशाची प्रार्थना केली जाते. ज्याप्रमाणे आठवड्यातील प्रत्येक दिवस कोणत्या ना कोणत्या देवतेला समर्पित असतो, त्याचप्रमाणे दर महिन्याला येणारी चतुर्थी तिथी भगवान गणेशाला समर्पित असते. फेब्रुवारी महिन्यातील संकष्टी चतुर्थी कधी आहे, शुभ मुहूर्त, पूजा पद्धत आणि चंद्रोद्याची वेळ जाणून घेऊयात…

संकष्टी चतुर्थीचे महत्त्व

संकष्टी म्हणजे संकटातून मुक्ती देणारी चतुर्थी. गणेशाच्या उपासनेने सर्व अडचणी दूर होतात. या दिवशी बाप्पाची पूजा केल्याने घरात सुख, समृद्धी आणि बुद्धी येते. हे व्रत भक्तांना मानसिक शांती आणि सकारात्मकता प्रदान करते. या दिवशी, भक्त भगवान गणेशाची पूजा करतात आणि त्यांच्यासाठी उपवास करतात. संकष्टी चतुर्थी, ज्याचा अर्थ ‘संकट दूर करणारी चतुर्थी’ असा आहे, गणेशाला समर्पित आहे. 

संकष्टी चतुर्थी तिथी

पंचांगानुसार, माघ महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्थी तिथी  5 फेब्रुवारी  2026 रोजी सकाळी 12 वाजून 9 मिनिटांनी सुरु होईल. या तिथीची समाप्ती दुसऱ्या दिवशी म्हणजे 6 फेब्रुवारी  2026 रोजी दुपारी 12 वाजून 22 मिनिटांनी होईल. उदय तिथीनुसार संकष्टी चतुर्थीचे व्रत  5 फेब्रुवारी 2026 रोजी केले जाईल.

चंद्रोदयाची वेळ

दिवसभर उपवास केल्यानंतर संध्याकाळी चंद्राची पूजा केली जाते आणि अर्घ्य अर्पण केले जाते. रात्री 9 वाजून 35 मिनिटांनी चंद्रोदयाची वेळ आहे. या दिवशी चंद्रोदयाचे विशेष महत्व असते. जोपर्यंत चंद्र दिसत नाही तोपर्यंत व्रत सोडता येत नाही. तसेच चंद्रोदयाच्या वेळेनंतर चंद्राला अर्घ्य देण्याची परंपरा आहे. या दिवशी चंद्रोदयाच्या वेळी चंद्राला अर्घ्य दिल्यास व्रत पूर्ण मानले जाते अशी मान्यता आहे.

संकष्टी चतुर्थी शुभ मुहूर्त

ब्रह्म मुहूर्त  : सकाळी 5.22 ते 6.15 वाजेपर्यंत

अभिजित मुहूर्त : दुपारी 12.13 ते 12.57 वाजेपर्यंत

संकष्टी चतुर्थी पूजा विधि

• या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करावे. त्यानंतर सूर्यदेवाला जल अर्पण करावे.
• त्यानंतर घरातील पूजागृह किंवा देव्हारा हा गंगाजलाने शुद्ध करावा. तेथे लाल कापड पसरावे.
• त्यानंतर देव्हाऱ्यात गणरायाची छोटी मूर्ती असल्यास ती स्थापित करावी.
• यानंतर, हातात पाणी आणि तांदूळ धरून उपवासाची प्रतिज्ञा घ्या.
• त्यानंतर विधीनुसार गणपतीला अभिषेक करावा.
• त्याच्यासमोर तुपाचे निरांजन, उदबत्ती लावावी.
• गणपतीला अक्षता, लाल फूल (जास्वंद), दूर्वा अर्पण कराव्यात.
• देवासमोर नैवेद्य दाखवा.
• श्रीगणेशाच्या मंत्रांचा जप करा.
• संकष्टी चतुर्थीच्या व्रताची कथाही ऐकू शकता.
• शेवटी, विधीनुसार गणपतीची आरती करा.
• त्यानंतर, रात्री चंद्रोदय झाल्यावर आरती करून भोजन करावे.

(टीप : वरील सर्व बाबी MP मराठी Breaking केवळ माहिती म्हणून वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवत आहे. यातून MP मराठी Breaking कोणताही दावा करत नाही.)