Lord Shri Krishna : भगवान श्रीकृष्णाच्या जीवनातील प्रत्येक घटना एका महान उद्देशाशी आणि ‘लीला’शी संबंधित आहे. कृष्णाच्या १६,१०८ पत्नींबद्दल ऐकून लोक अनेकदा आश्चर्यचकित होतात आणि ती केवळ लग्नाची कहाणी म्हणून पाहतात. परंतु, त्यामागील खरी कहाणी त्याग, सामाजिक न्याय आणि महिलांच्या प्रतिष्ठेच्या रक्षणाचे एक उल्लेखनीय उदाहरण आहे. श्रीकृष्णला  इतक्या पत्नींशी लग्न का करावे लागले आणि त्यामागील आध्यात्मिक सत्य काय आहे ते आपण समजून घेऊया. Lord Shri Krishna

श्रीकृष्णाच्या ८ प्रमुख राण्या (Lord Shri Krishna)

श्रीकृष्णाच्या सर्व पत्नींपैकी आठ जणांना ‘पत्राणी’ (पत्नी) म्हणून ओळखले जात असे, ज्यांना एकत्रितपणे ‘अष्टभार्या’ (आठ पत्नी) म्हणून ओळखले जाते. त्या प्रत्येकी वेगवेगळ्या गुणांचे आणि शक्तींचे मूर्तिमंत रूप होते:

रुक्मिणी: देवी लक्ष्मीचे अवतार.

सत्यभामा: सत्राजितची कन्या आणि एक पराक्रमी योद्धा.

जांबवती: जांबवनची कन्या.

कालिंदी: सूर्याची कन्या आणि यमुनेचे अवतार.

मित्रबिंदा, सत्य, भद्रा आणि लक्ष्मण: वेगवेगळ्या प्रदेशातील राजकन्या. Lord Shri Krishna

१६,१०० राण्यांना मुक्त करण्याची प्रतिज्ञा

पुराणकथेनुसार, प्राग्ज्योतिषपूरचा राक्षस राजा नरकासुर अत्यंत शक्तिशाली आणि क्रूर होता. त्याच्या शक्तीच्या नशेत त्याने देव आणि राजांच्या १६,१०० मुलींना कैद केले. त्याने या मुलींना एका दुर्गम तुरुंगात कैद केले. जेव्हा भगवान श्रीकृष्णाने त्यांच्या पत्नी सत्यभामेच्या मदतीने नरकासुराचा वध केला तेव्हा त्यांनी या हजारो मुलींना मुक्त केले. पण खरे आव्हान यानंतर सुरू झाले:

सामाजिक अवमान: जेव्हा या मुली घरी परतल्या तेव्हा त्या काळातील रूढीवादी समाजाने त्यांना स्वीकारण्यास नकार दिला. असा युक्तिवाद करण्यात आला की त्यांना एका असुराने बंदिवान बनवले होते, त्यामुळे त्या ‘अपवित्र’ झाल्या होत्या.

स्वाभिमानाचे रक्षण करणे: या मुलींना समाजात ना घर होते ना आदर. मग, भगवान श्रीकृष्णाने एक क्रांतिकारी निर्णय घेतला. सर्व १६,१०० मुलींना सामाजिक सुरक्षा आणि पवित्रता प्रदान करण्यासाठी, त्यांनी वैयक्तिकरित्या त्यांच्याशी लग्न केले. त्यांनी त्यांना आपल्या राण्या बनवले आणि द्वारकेत सन्मानाने स्थायिक केले, जेणेकरून कोणीही त्यांच्यावर बोट उचलू नये.

योगमाया आणि आध्यात्मिक रहस्ये

भगवान श्रीकृष्णाचा हा विवाह साधा शारीरिक संबंध नव्हता; उलट, त्याचे खोल आध्यात्मिक अर्थ आहेत:

अनंत रूपे: पुराण आपल्याला सांगतात की भगवान श्रीकृष्णाने त्यांच्या योगमायेद्वारे १६,१०८ रूपे धारण केली जेणेकरून ते प्रत्येक राणीच्या महालात एकाच वेळी उपस्थित राहू शकतील.

भक्त आणि देवाचे मिलन: असे मानले जाते की या मुली त्यांच्या मागील जन्मात ऋषी आणि साधक होत्या ज्यांनी देवाला आपला पती म्हणून प्राप्त करण्यासाठी युगानुयुगे तपस्या केली होती.

निःस्वार्थ प्रेम: ही कथा दाखवते की कोणीही देवासाठी ‘अस्पृश्य’ किंवा ‘तिरस्कृत’ नाही. ज्यांना समाजाने सोडून दिले आहे त्यांना देव स्वतः स्वीकारतो.

भगवान श्रीकृष्णाच्या १६,१०८ राण्यांची कहाणी आपल्याला शिकवते की धर्म म्हणजे केवळ नियमांचे पालन करणे नाही तर असहाय्यांना न्याय देणे आणि त्यांच्या सन्मानाचे रक्षण करणे. भगवान श्रीकृष्णाने या मुलींना केवळ आपले नाव दिले नाही तर त्यांना समाजातील सर्वोच्च पदांवर पोहोचवले, हे सिद्ध करून की चारित्र्य आणि सन्मान बाह्य परिस्थितीने नव्हे तर आत्म्याच्या शुद्धतेने निश्चित केला जातो.

(टीप : वरील सर्व माहिती उपलब्ध स्त्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल MP मराठी Breaking कोणताही दावा करीत नाही.)