भारतात अनेक मंदिरे आहेत. या मंदिरांचे आपले एक महत्त्व आहेत. त्यात तुम्ही अनेक जुने महादेवाची मंदिरेही पाहिले असतील. अनेक शिवपिंडीही पाहिल्या असतील. मात्र, तुम्ही 359 मुखी शिवलिंग बघितले नसेल. सोलापूर जिल्ह्यातील कुंडल संगम येथे 359 लहान आणि एक मोठे शिवलिंग मिळून एकूण 360 शिवलिंगे आहेत. या ठिकाणाला अनोखा इतिहास आहे. जाणून घेऊयात…

कुंडल संगमाचे महत्व

कुंडल संगम, सोलापूर जिल्ह्यातील एक महत्वाचे धार्मिक स्थळ आहे. येथे कृष्णा आणि पंचगंगा नद्यांचा संगम आहे, ज्यामुळे या क्षेत्राला विशेष महत्व प्राप्त झाले आहे. या संगमाजवळ श्री संगमेश्वर देवस्थान आहे, जिथे 359 मुखी शिवलिंग आहे, असे सांगितले जाते. पौराणिक कथेनुसार, कुंडल गावाला कृष्णा आणि पंचगंगा नद्यांच्या संगमामुळे विशेष धार्मिक महत्व आहे. येथे कृष्णा आणि पंचगंगा नद्यांच्या संगमामुळे ‘त्रिवेणी संगम’ तयार होतो, जे हिंदू धर्मात पवित्र मानले जाते. कुंडल संगम हे धार्मिक आणि पौराणिक दृष्ट्या महत्वाचे असून, येथे दरवर्षी भाविक मोठ्या संख्येने दर्शनासाठी येतात.

पौराणिक कथा

या 360 शिवलिंगांमागे एक पौराणिक कथा सांगितली जाते. त्यानुसार, भगवान शंकरांनी 360 ऋषीमुनींना एकाच ठिकाणी एकत्र आणले आणि त्यांच्यासाठी हे शिवलिंग स्थापित केले. या 360 शिवलिंगांपैकी 359 लहान आणि एक मोठे शिवलिंग आहे. 

मंदिरापर्यंत कसे जायचे

सोलापूर जिल्ह्यातील हत्तरसंग कुडाळ येथे भीमा-सीना नदीच्या संगमावर उत्खननात सापडलेले ३५९ मुखी शिवलिंग हरिहरेश्वर मंदिरात स्थापित आहे. हे मंदिर सोलापूर शहरापासून सुमारे ६० किलोमीटर अंतरावर आहे.

• सोलापूरहून कुडाळला जाण्यासाठी बस किंवा टॅक्सीने प्रवास करणे सोपे आहे.
• सोलापूर एसटी स्थानकातून कुडाळसाठी नियमित बस सेवा उपलब्ध आहे.
• सोलापूर शहरातून कुडाळसाठी टॅक्सी किंवा प्रायव्हेट कार भाड्याने घेता येईल.
• गाडीने सोलापूर-विजयपूर राष्ट्रीय महामार्गावरून (NH50) कुडाळकडे जाता येते.