हिंदू धर्मात मृत्यूनंतर काही विधी-परंपरा पाळल्या जातात, पण अनेकांना त्याचा अर्थ माहीत नसतो. अंत्यविधी करताना पाण्यानं भरलेलं मडकं फोडतात पण असं का चला तर मग याबद्दल जाणून घेऊयात…
अंत्यविधी करताना पाण्यानं भरलेलं मडकं का फोडतात?
हिंदू धर्मातील अंत्यविधीवेळी पाण्याने भरलेले मडके खांद्यावरून मागे टाकून फोडणे (कवटी क्रिया) हे आत्मा आणि शरीराच्या अंतिम विभक्ततेचे प्रतीक आहे. हे कृत्य दर्शवते की मृतदेह आता केवळ माती (पंचतत्त्व) आहे, आत्मा मुक्त झाला आहे आणि तो मागे वळून न पाहता पुढच्या प्रवासासाठी निघून गेला आहे, असे मानले जाते.
आत्मा आणि शरीराचे नाते
ज्योतिष आणि धार्मिक शास्त्रानुसार, मातीचे मडके हे मानवी शरीराचे प्रतीक आहे. त्यात भरलेले पाणी हे आत्म्याचे प्रतीक आहे. मडके फोडणे म्हणजे आत्म्याने शरीर सोडले आहे, असे मानले जाते.
मोह आणि बंधनातून मुक्ती
अंत्यसंस्कार करणारी व्यक्ती (मुख्यत्वे पुत्र किंवा जवळचे नातेवाईक) मडके खांद्यावर घेऊन चितेभोवती फिरते. मडके मागे फोडल्यामुळे मृत व्यक्तीला सांसारिक मोह आणि बंधनातून मुक्ती मिळाली आहे, असा संदेश दिला जातो. मडक्याला छिद्र पाडून ते प्रदक्षिणेदरम्यान खांद्यावरून टाकले जाते, जे हळूहळू शरीराकडून आत्म्याचे वेगळे होणे दर्शवते.
पंचतत्त्वात विलीन
मानवी शरीर हे पंचतत्त्वांनी (पृथ्वी, जल, अग्नी, वायू, आकाश) बनलेले असते. मडके फोडल्यानंतर त्यातील पाणी जमिनीवर पसरते, जे शरीराचे निसर्गात विलीन होणे दर्शवते.
व्यावहारिक कारण
जुन्या काळी अंत्यसंस्कार उघड्यावर होत. मडके फोडल्याने चितेच्या आसपासची जमीन ओली होऊन आग पसरण्याचा धोका कमी होतो, असे देखील मानले जाते.
(टीप : वरील सर्व बाबी MP मराठी Breaking केवळ माहिती म्हणून वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवत आहे. यातून MP मराठी Breaking कोणताही दावा करत नाही.)
