उत्तर प्रदेशातील बागपत येथे एका ट्रॅफिक पोलिसाने बाइकवर लावलेल्या “I Love Muhammad” स्टिकरला आक्षेपार्ह ठरवत एका व्यक्तीवर 75 हजार रुपयांचा दंड ठोठावला. बाइक चालकाने ही संपूर्ण कारवाई आपल्या मोबाईलमध्ये व्हिडिओच्या स्वरूपात रेकॉर्ड केली आणि पोलिसकडून चालानाची कारणमीमांसा विचारली. यावर पोलिस कर्मचाऱ्याने उत्तर दिलं की स्टिकर आक्षेपार्ह आहे. त्यावर बाइक चालकाने पोलिसावर पैगंबराचा अपमान केल्याचा आरोप केला.
अशा परिस्थितीत प्रश्न असा निर्माण होतो की, जर एखाद्याने आपल्या गाडीवर “I Love Muhammad” असं लिहिलं असेल, तर त्याचं चालान होऊ शकतं का? चला, जाणून घेऊया.
कोणत्या कलमांतर्गत कारवाई होऊ शकते?
जर आपण दररोज रस्त्यावर वाहन चालवत असाल, तर ट्रॅफिक नियमांची माहिती असणे हे तुमच्यासाठी तितकेच आवश्यक आहे, जितके की ड्रायव्हिंग लायसन्स असणे. रस्त्यावर फक्त वाहन चालवणेच नाही, तर नियमांचे पालन करणेही तुमची जबाबदारी आहे. अशा परिस्थितीत हे जाणून घेणेही महत्त्वाचे ठरते की वाहनावर कोणत्याही प्रकारचा धार्मिक स्टिकर लावता येतो का.
खरं तर भारतात वाहनावर कोणताही धार्मिक किंवा जातिवाचक स्टिकर लावल्यास, मोटार वाहन अधिनियम, 1988 मधील कलम 179 अंतर्गत संबंधित व्यक्तीवर कारवाई केली जाऊ शकते.
धार्मिक स्टिकर अवैध आहेत
या अधिनियमानुसार वाहनचालकाने ट्रॅफिक नियमांचे उल्लंघन केल्यास दंड किंवा इतर शिक्षा मिळू शकते. याचा उद्देश रस्त्यावर सार्वजनिक शांतता राखणे आणि कोणत्याही धार्मिक किंवा सामाजिक भावना दुखावण्यापासून तसेच धर्म किंवा विशिष्ट गटाचा प्रचार करण्यापासून प्रतिबंध करणे आहे. अशा स्टिकर थेट अवैध आहेत आणि यामुळे ट्रॅफिक पोलिसांनी चालान करू शकतात.
चालान आणि दंडाची रक्कम
साधारणपणे, वाहनावर धर्म किंवा जाति-सूचक स्टिकर लावल्यास दंडाची रक्कम सुमारे १००० रुपये असते. जर स्टिकर नंबर प्लेटवर लावले असेल, तर पहिल्यांदाच ५००० रुपयेपर्यंत दंड ठोठावला जाऊ शकतो. कारण नंबर प्लेटवर फक्त वाहनाचा नंबर लिहिणे कायदेशीर आहे आणि इतर कोणतेही शब्द किंवा चिन्ह लिहिणे बेकायदेशीर आहे. नियमाचे पुनरावृत्तीने उल्लंघन केल्यास दंड वाढू शकतो आणि काही प्रकरणांमध्ये एक वर्षापर्यंत कैदही होऊ शकते.
चालान कधी होऊ शकतो?
सामान्यतः बाइक किंवा कारवर “I Love Muhammad” सारखे स्टिकर धार्मिक अभिव्यक्ती म्हणून समजले जातात आणि त्यांना थेट आक्षेपार्ह मानले जात नाही. पण स्थानिक पोलिस अधिकाऱ्यांना जर हे सार्वजनिक शांतता भंग करणारे किंवा सार्वजनिक ठिकाणी आपत्तिजनक वाटले, तर ते वाहनचालकाकडून स्पष्टीकरण मागू शकतात आणि परिस्थितीवरून चालान कापू शकतात. वाहनावर आपत्तिजनक शब्द, अश्लील चित्रे किंवा कोणाच्या धार्मिक भावना दुखावणारे शब्द लिहिलेले स्टिकर असतील तर त्यावरही पोलिस कारवाई करू शकतात.
काय करू शकतो आणि काय नाही?
तुमच्या वाहनावर धार्मिक स्टिकर लावणं कायदेशीर आहे, पण ते स्टिकर कोणत्याही विशिष्ट धर्म किंवा जातिचा प्रचार करणारे नसावे. अनावश्यक वादविवाद किंवा ट्रॅफिक दंड टाळण्यासाठी फक्त वैध आणि सामान्य धार्मिक संदेश असलेले स्टिकर वापरणे योग्य आहे.
