थंडी सुरू होताच तापमान झपाट्याने खाली येते आणि याचा थेट परिणाम हृदयावर होतो. अशा वेळी आधीपासून हृदयरोग असलेले रुग्ण, वृद्ध, डायबिटीजचे रुग्ण आणि उच्च रक्तदाब असलेल्या व्यक्तींमध्ये हार्ट अटॅकचा धोका जास्त वाढतो. हिवाळ्यात थंडीत हृदयाशी संबंधित अगदी छोटे लक्षणही दिसले तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. आता ही लक्षणे कोणती? जाणून घ्या…

छातीत अस्वस्थता

हिवाळ्यात हृदयविकाराचा धोका वाढतो आणि छातीत दुखणे किंवा जडपणा येणे हे एक प्रमुख लक्षण आहे. छातीत दाब, जडपणा, घट्टपणा किंवा पिळल्यासारखे वाटणे, जे काही मिनिटांपेक्षा जास्त काळ टिकू शकते किंवा ये-जा करू शकते. बरेच लोक गॅस किंवा आम्लता आहे असे समजून त्याकडे दुर्लक्ष करतात, जे धोकादायक असू शकते.

धाप लागणे

श्वास घेण्यास त्रास होणे किंवा दम लागणे, हे हृदयविकाराचे गंभीर लक्षण आहे. थोड्याशा श्रमानंतरही धाप लागणे किंवा श्वास घेण्यास त्रास होणे, हे एक महत्त्वाचे लक्षण आहे. विश्रांती घेतल्यानंतरही जर तुम्हाला श्वास घेण्यास त्रास होत असेल तर ते हृदयविकाराचे लक्षण असू शकते. 

हात, मान, जबडा किंवा पाठीत वेदना

छातीपासून वेदना हात (विशेषतः डावा), मान, जबडा, खांदे किंवा पाठीमध्ये पसरणे. हिवाळ्यात हृदयविकाराच्या झटक्यापूर्वी छातीत दुखणे, धाप लागणे, घाम येणे, थकवा, जबडा/हात/खांदा/पाठीत वेदना, अशी अनेक सुरुवातीची लक्षणे दिसतात, जी छातीपुरती मर्यादित नसतात, तर अनेकदा पसरतात; ही लक्षणे सौम्य असली तरी दुर्लक्ष न करता त्वरित डॉक्टरांना दाखवणे महत्त्वाचे आहे कारण वेळेत उपचार जीव वाचवू शकतात.

घाम येणे आणि अस्वस्थता

हिवाळ्यात हृदयविकाराच्या झटक्यापूर्वी घाम येणे आणि अस्वस्थता यांसारखी अनेक सुरुवातीची लक्षणे दिसू शकतात. अचानक आणि जास्त घाम येणे, विशेषतः थंड हवामानातही. अचानक थंड घाम येणे, अस्वस्थता, चिंता किंवा भीतीची विचित्र भावना ही देखील हृदयरोगाची लक्षणे असू शकतात. ही लक्षणे कोणत्याही शारीरिक श्रमाशिवाय देखील उद्भवू शकतात.

चक्कर येणे किंवा मळमळ होणे

हिवाळ्यात हृदयविकाराच्या झटक्यापूर्वी चक्कर येणे किंवा मळमळ होण्यासोबतच छातीत अस्वस्थता, धाप लागणे, थकवा, घाम येणे आणि हात, मान किंवा जबड्यात वेदना ही लक्षणे दिसू शकतात, जी हृदयविकाराच्या झटक्याची पूर्वसूचना असू शकतात आणि त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. पोटात बिघाड किंवा मळमळ वाटणे, विशेषतः महिलांमध्ये हे लक्षण जास्त दिसून येते. हलके वाटणे किंवा बेशुद्ध झाल्यासारखे वाटणे. जेव्हा हृदयाला रक्तपुरवठा कमी होतो तेव्हा मेंदूलाही पुरेसा ऑक्सिजन मिळत नाही. यामुळे चक्कर येणे, मळमळ होणे किंवा उलट्या होणे असे होऊ शकते. 

अस्वस्थ झोप/वारंवार जागे होणे

हिवाळ्यात हृदयविकाराचा झटका येण्यापूर्वी अस्वस्थ झोप किंवा वारंवार जागे होणे हे एक महत्त्वाचे लक्षण आहे, जे हृदयावर ताण असल्याचे दर्शवते. झोपेतून अचानक जाग येणे किंवा झोप न लागणे, खासकरून श्वास घेण्यास त्रास झाल्यामुळे. हे देखील हृदयाशी संबंधित समस्येचे लक्षण असू शकते, विशेषतः जर ते दररोज होत असेल.

काय करावे?

• ही लक्षणे आढळल्यास, विशेषतः हिवाळ्यात, ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्या.
• डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसारच औषधोपचार करा आणि आवश्यक चाचण्या (ECG, इको) करून घ्या.
• निरोगी जीवनशैली (धूम्रपान टाळणे, व्यायाम, सकस आहार) हृदयविकाराचा धोका कमी करण्यास मदत करते.