इस्लाममध्ये हज आणि उमरा हे दोन महत्त्वाच्या धार्मिक यात्रा आहेत. प्रत्येक मुस्लिमाच्या मनात आयुष्यात एकदा तरी हजला जाण्याची इच्छा असते कारण हज हा शुभ मानला जातो. जगाच्या कानाकोपऱ्यातून लोक हज करण्यासाठी सौदी अरेबियाला जातात. येथे ते मक्का-मदिना येथे हज करून त्यांच्या मनाची इच्छा पूर्ण करतात. पण तुम्हाला माहिती आहे का या दोघांमध्ये काय फरक आहे? हज उमरापेक्षा कसा वेगळा आहे आणि इस्लामिक परंपरांमध्ये त्यांचे महत्त्व काय आहे? चला जाणून घेऊया.

हज यात्रा म्हणजे काय?

सर्वप्रथम, हज बद्दल जाणून घेऊया. हज ही इस्लामच्या पाच स्तंभांपैकी एक आहे आणि शारीरिक आणि आर्थिकदृष्ट्या सक्षम असलेल्या प्रत्येक मुस्लिमासाठी ती अनिवार्य मानली जाते. हज यात्रा इस्लामिक कॅलेंडरच्या शेवटच्या महिन्यात केली जाते आणि अनेक दिवस चालते. ही एक सामूहिक यात्रा आहे ज्यामध्ये लाखो लोक सहभागी होतात. मुस्लिम हज आणि उमराह दोन्हीसाठी सौदी अरेबियातील मक्का शहरात जातात. हज दरम्यान, यात्रेकरू तवाफ (काबाभोवती सात वेळा प्रदक्षिणा घालणे), साई (सफा आणि मारवा टेकड्यांमधून सात वेळा धावणे) आणि अराफत येथे प्रार्थना करणे यासारखे अनेक विधी करतात. ही यात्रा पैगंबर इब्राहिम आणि त्यांच्या कुटुंबाच्या स्मृतीप्रित्यर्थ केली जाते आणि ती पापांपासून मुक्तीचा मार्ग मानली जाते. हज यात्रा अनेक दिवस चालते आणि ती अधिक महाग देखील असते.

उमरा आणि हजमध्ये काय फरक आहे?

दुसरीकडे, मक्का येथील यात्रेला उमरा म्हणतात. उमराला हजचे एक छोटे रूप देखील म्हणतात. उमरा म्हणजे गर्दीचे ठिकाण जिथे मोठी लोकसंख्या एकत्र येते. हजच्या काही मुख्य विधींमध्ये उमरा समाविष्ट आहे, जसे की तवाफ. यामध्ये लोक काबाभोवती तवाफ करतात आणि जे तवाफ पूर्ण करतात, त्यांचा उमरा पूर्ण मानला जातो. हजच्या तुलनेत उमरा कमी वेळेत पूर्ण करता येतो आणि कमी खर्चिक असतो. उमरा दरम्यान, कुराण वाचले जाते आणि खऱ्या मनाने अल्लाहची पूजा केली जाते. उमरा लहान असू शकतो, परंतु त्याचे आध्यात्मिक महत्त्व कमी नाही. ते अल्लाहप्रती भक्ती आणि नम्रतेचे प्रतीक आहे.