देशभरात बनावट आणि भेसळयुक्त दुधाचा पुरवठा मोठ्या प्रमाणात वाढल्याचे धक्कादायक वास्तव समोर येत आहे. दूध वाढवण्यासाठी पाणी, रसायने, डिटर्जंट, युरिया तसेच कृत्रिम पदार्थांचा वापर होत असल्याच्या अनेक घटना उघडकीस आल्या आहेत. यामुळे नागरिकांच्या आरोग्याला गंभीर धोका निर्माण झाला असून लहान मुले, वृद्ध आणि गर्भवती महिलांसाठी हा धोका अधिक आहे. अशा परिस्थिती मुंबईतील अंधेरी परिसरात एका धक्कादायक रॅकेटचा पर्दाफाश करण्यात आला आहे. यामध्ये बनावट दुधाचे हे रॅकेट चालवणारे 7 जण अटकेत आहेत.

मुंबईत बनावट दुधाचे रॅकेट उघडकीस

अंधेरी पश्चिमेतील नवजीवन नगर येथील फोर बंगलोज परिसरात एका प्रसिद्ध डेअरी ब्रँडच्या नावाखाली पॅक केलेल्या दुधात भेसळ करणाऱ्या टोळीचा वर्सोवा पोलिसांनी पर्दाफाश केला आहे. अन्न सुरक्षा विभाग आणि पोलिसांनी 31 डिसेंबर रोजी संयुक्तपणे छापा टाकला. त्याच दिवशी सात जणांविरुद्ध एफआयआर दाखल करण्यात आला. नवजीवन नगर रेसिडेंट्स वेल्फेअर असोसिएशनच्या आवारातील खोल्यात छापे टाकले. कारवाई दरम्यान, अधिकाऱ्यांना आढळून आले की आरोपी अमूल आणि गोकुळ सारख्या प्रसिद्ध ब्रँडच्या सीलबंद पॅकेटमधून दूध काढत होते, ते घाणेरडे पाण्यात मिसळत होते आणि नंतर भेसळयुक्त दूध त्याच पॅकेटमध्ये पुन्हा भरत होते. त्यानंतर ग्राहकांना त्यांच्या आर्थिक फायद्यापासून वंचित ठेवण्यासाठी पॅकेट चुकीच्या पद्धतीने सीलबंद करण्यात आले.

बनावट दुधाचा मानवी आरोग्यावर परिणाम

बनावट व भेसळयुक्त दुधाचा मानवी आरोग्यावर अतिशय गंभीर परिणाम होऊ शकतो. अशा दुधामध्ये पाणी, डिटर्जंट, युरिया, कास्टिक सोडा, कृत्रिम गोड पदार्थ तसेच हानिकारक रसायनांचा वापर केला जातो. या घटकांमुळे पचनसंस्थेवर विपरीत परिणाम होऊन उलटी, जुलाब, पोटदुखी, अ‍ॅसिडिटी यांसारखे त्रास होऊ शकतात. दीर्घकाळ अशा दुधाचे सेवन केल्यास यकृत व मूत्रपिंडाचे विकार, हार्मोन्सचे असंतुलन, प्रतिकारशक्ती कमी होणे तसेच कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो. लहान मुले, गर्भवती महिला आणि वृद्ध व्यक्तींमध्ये या दुष्परिणामांची तीव्रता अधिक असते. मुलांच्या शारीरिक व मानसिक वाढीवर त्याचा वाईट परिणाम होतो. त्यामुळे नागरिकांनी दूध खरेदी करताना सतर्क राहणे, प्रमाणित ब्रँडचे दूध वापरणे आणि संशयास्पद दूध सेवन टाळणे अत्यंत आवश्यक आहे.