आयटीआर म्हणजेच इनकम टॅक्स रिटर्न भरणे प्रत्येक करदात्याची जबाबदारी आहे. आयटीआर भरल्याने आपले उत्पन्न आणि कराची योग्य नोंद सरकारकडे होते. त्यामुळे भविष्यात कोणत्याही प्रकारच्या कायदेशीर अडचणी टाळता येतात. बँकेतून कर्ज घेताना, व्हिसा मिळवताना किंवा मोठ्या गुंतवणुकीसाठी आयटीआर आवश्यक ठरतो. सरकारकडून मिळणाऱ्या विविध सवलती व रिफंडसाठीही आयटीआर महत्त्वाचा आहे. वेळेवर आयटीआर भरल्यास करदात्याची विश्वासार्हता वाढते. तसेच भविष्यातील आर्थिक नियोजन आणि संपत्तीची योग्य नोंद ठेवण्यासाठी आयटीआर उपयुक्त ठरतो. त्यामुळे प्रत्येक करदात्याने आयटीआर वेळेवर आणि प्रामाणिकपणे भरावा हेच योग्य आहे. परंतु हा आयटीआर भरताना काही महत्वपूर्ण बाबींचे पालन आपण करणे आवश्यक आहे.

सूट मिळालेले उत्पन्न दाखवा!

खरंतर आयटीआर भरताना जर तुम्ही देखील आयकर भरणार असाल तर त्यामध्ये सर्व सूट मिळालेल्या उत्पन्नाची माहिती देणे आवश्यक आहे. जरी ते करपात्र नसले तरी. यामुळे करदात्यांच्या संपूर्ण उत्पन्नाचा डेटा प्राप्तिकर विभागापर्यंत पोहोचतो. आयटीआरमध्ये कोणत्या श्रेणींमध्ये सूट उपलब्ध आहे याची माहिती देणे देखील आवश्यक आहे. यामुळे कर संबंधित कोणत्याही समस्येचे निराकरण सहज होऊ शकते.

आयकर विभागाकडून देण्यात आलेल्या माहितीनुसार, आयकरात अशा 50 हून अधिक श्रेणी आहेत, ज्यामध्ये करदात्यांना कर सूट मिळते. उदाहरणार्थ, शेतीतून मिळणारे उत्पन्न कलम 10 (1) अंतर्गत सूट आहे, कलम 10 (15) अंतर्गत करमुक्त बाँडवरील व्याज, कलम 56 (2) अंतर्गत नातेवाईकांकडून मिळालेल्या भेटवस्तू, बचत बँक खात्यात 10,000 रुपयांची व्याज रक्कम कलम 80 टीटीए अंतर्गत सूट श्रेणीत येते. तथापि, सर्व सूट मिळालेल्या श्रेणींना मर्यादा आहेत आणि विभागाने त्यांच्यासाठी वेगवेगळे निकष निश्चित केले आहेत. उदाहरणार्थ, नातेवाईक नसलेल्यांकडून 50,000 रुपयांपेक्षा जास्त रकमेच्या भेटवस्तू करपात्र आहेत. म्हणजेच, यावर कर भरावा लागेल.

नेमके काय होईल नुकसान?

जर करदात्याने सूटबद्दल ठोस माहिती दिली नाही, तर विभागाकडून डेटा जुळवताना त्रास होऊ शकतो. जर कर विभागाला कागदपत्रे जुळवताना काही तफावत आढळली. जर काही विसंगती आढळली, तर विभागाकडून मंजुरीसाठी कर सूचना जारी केली जाऊ शकते. काही प्रकरणांमध्ये, जर विभागाला नंतर सूट दिलेल्या उत्पन्नाचा काही भाग करपात्र असल्याचे आढळले, तर माहिती न दिल्याबद्दल व्याज किंवा दंड देखील आकारला जाऊ शकतो.

अशा प्रकरणांमध्ये, ही रक्कम एकूण करपात्र उत्पन्नात जोडली जाईल, त्यानंतर कराचा बोजा वाढतो. यासोबतच, कलम 270अ अंतर्गत दंड देखील आकारला जाऊ शकतो. त्यामुळे आयकर भरताना सर्व माहिती देणे आवश्यक आहे. त्यामुळे करदात्यांनो, आपल्या सीएच्या योग्य सल्ल्याने करातून मुक्त असलेले उत्पन्न आयटीआरमध्ये दाखवायला विसरू नका. अन्यथा अनेक अडचणींचा सामना आपणास करावा लागू शकतो. त्यामुळे याबाबत सजग राहणे अत्यंत आवश्यक असते.